Reklama

Moje pismo Tęcza - 1/2 2019

Gumniska k. Dębicy

Bohaterowie z polany Kałużówka

2018-09-04 13:45

Anna Zboch
Edycja małopolska 36/2018, str. IV

Stanisław Nylec
To była dramatyczna, ale jednocześnie zwycięska walka grupy partyzantów – mówił w czasie homilii bp Stanisław Salaterski

Kilkaset osób oddało hołd żołnierzom II Zgrupowania 5. Pułku Strzelców Konnych Armii Krajowej, którzy w sierpniu 1944 r. stoczyli walkę z oddziałami niemieckimi na polanie Kałużówki. Wśród zebranych nie zabrakło ostatniego, żyjącego uczestnika tamtych wydarzeń, Jerzego Krusensterna

Na patriotycznym spotkaniu zgromadzili się przedstawiciele samorządów, związków kombatanckich i młodzież, podkreślająca, że to ważne, aby zachowywać pamięć o bohaterach, szczególnie biorących udział w bitwie na Kałużówce, ponieważ to część historii powiatu dębickiego. – Oni walczyli o to, abyśmy mogli żyć w wolnej Polsce. Jesteśmy winni im tę pamięć – stwierdzają uczniowie. Mimo deszczowej pogody, przyszło też sporo rodzin z małymi dziećmi. – Chcemy, aby nasze dzieci od wczesnych lat poznawały historię tej ziemi – zapewnia pani Sabina.

Marzenie o wolności

Ks. Czesław Frączek, proboszcz parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gumniskach, nie ukrywał, że organizatorzy zastanawiali się, czy ze względu na niesprzyjające warunki atmosferyczne nie przenieść uroczystości do świątyni. – Ostatecznie zdecydowano, że wszystko odbędzie się na polanie i myślę, że dobrze się stało. Takiego klimatu, takiego głębokiego przeżycia 74. rocznicy bitwy na Kałużówce i akcji „Burza” nie mogliśmy się spodziewać. To nie tylko zdanie organizatorów, ale i wielu uczestników wydarzenia – zapewnia Ksiądz Proboszcz. Potwierdza to również mjr Jerzy Krusenstern, ps. „Tom” – ostatni żyjący uczestnik tamtych wydarzeń. Wspomina: – Na tej polanie byliśmy otoczeni przez wojska niemieckie. Ostrzeliwała nas także artyleria Armii Czerwonej. Mimo to udało nam się doprowadzić do ewakuacji żołnierzy Wermachtu.

Wzruszenia w czasie uroczystości nie krył Przemysław Lazarowicz, wnuk mjr. Adama Lazarowicza – dowódcy obwodu Dębica w czasie akcji „Burza”, oraz syn mjr. Zbigniewa Lazarowicza, ps. „Bratek”. – Pamięć o tamtych wydarzeniach jest ważna dla osób z pokolenia, które odchodzi, pokolenia mojego ojca. Oni walczyli o wolną Polskę. Mieli marzenie żyć w niej. My mamy szanse je realizować – podkreśla potomek bohaterów.

Reklama

Szacunek od zawsze

Centralnym punktem obchodów była Msza św., której przewodniczył bp Stanisław Salaterski. – Modlitwy sercem poetów i żołnierzy, zanoszone do Boga, na pewno płynęły stąd, z Kałużówki, gdzie 12 sierpnia 1944 r. partyzanci próbowali ratować ludność cywilną Gumnisk i Braciejowej przed pacyfikacją żołnierzy hitlerowskich [chodzi o akcję odbicia pacyfikowanej przez Niemców ludności Gumnisk – dop. red.]. To była dramatyczna, ale jednocześnie zwycięska walka grupy partyzantów, którzy potrafili się przeciwstawić przeważającej armii niemieckiej i to tak skutecznie, że ci zrezygnowali z zemsty na tych, których partyzanci bronili – mówił w czasie homilii Biskup.

Zwrócił także uwagę, że wdzięczność i szacunek dla ofiary krwi ojców trwała na tej ziemi od zawsze. – Trzeba, abyśmy w tej wdzięczności trwali, najpierw modląc się o miłosierdzie Boże, wieczną szczęśliwość dla tych, którzy za nas i naszą ojczyznę, życie Bogu składali. Trzeba też pamiętać o tych miejscach, które są uświęcone krwią tylu bohaterów. Trzeba opowiadać ich historię następnym pokoleniom, by ona nie była zapomniana, przekłamana i by ożywiała miłość do ojczyzny w każdym z nas – nauczał bp Salaterski. Po Mszy św. odczytano apel poległych. Salwę honorową wykonał 33. Batalion Lekkiej Piechoty Obrony Terytorialnej, a następnie poszczególne delegacje złożyły kwiaty u stóp pomnika na Kałużówce.

Na wiele sposobów

To nie jedyna uroczystość, odbywająca się na terenie parafii w Gumniskach, związana z akcją „Burza”. W dniu Święta Wojska Polskiego została odsłonięta i poświęcona tablica upamiętniająca ks. Stanisława Bartosza ps. „Mieczyk” – kapelana żołnierzy AK obwodu Dębica, uczestniczącego w bitwie na Kałużówce. – To on udzielał tajnych ślubów, chrztów, spowiadał żołnierzy. Ciekawe świadectwo zostawił o nim Zbigniew Lazarowicz, który wspominał, że w czasie największej walki ks. Stanisław biegł z krzyżem w ręku wśród walczących żołnierzy, aby dodać im odwagi – relacjonuje Maciej Małozięć, wiceprezes Okręgu Tarnów Światowego Związku Żołnierzy AK. Uroczystości odbyły się nieprzypadkowo w kościele w Gumniskach – w parafii, w której ks. Stanisław Bartosz był wikariuszem podczas II wojny światowej.

Bohaterów z Podkarpacia uczczono także na sportowo. W III Biegu Partyzanta Szlakiem Akcji „Burza” wzięło udział ponad 100 zawodników, dla których przygotowano dwie trasy (21- i 10-kilometrowe), prowadzące przez okoliczne tereny leśne. – Cieszę się, że przygotowano propozycje dla aktywnych osób – mówi jeden z uczestników biegu.

Organizatorami obchodów byli: Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej – Środowisko 5. Pułku Strzelców Konnych AK w Dębicy, Powiat Dębicki, Miasto i Gmina Pilzno, Gmina Dębica, Miasto Dębica, Miejski Ośrodek Kultury w Dębicy, Lasy Państwowe Nadleśnictwo Dębica, Zespół Szkół w Gumniskach, Hufiec Związku Harcerstwa Polskiego Dębica, Związek Strzelecki „Strzelec” i parafia Wniebowzięcia NMP w Gumniskach. Patronat honorowy nad wydarzeniem objął Prezes Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy AK.

Polana Kałużówka to centralny punkt Szlaku Partyzanckiego. Rozegrała się tu dwudniowa bitwa żołnierzy II Zgrupowania 5. Pułku Strzelców Konnych Armii Krajowej z oddziałami niemieckimi. Przez cały dzień, 23 sierpnia 1944 r., Niemcy prowadzili silny ostrzał artyleryjski skierowany na stanowiska AK w rejonie Kałużówki. Podczas próby przebicia na stronę sowiecką, żołnierze AK zostali ostrzelani przez artylerię Armii Czerwonej, pomimo że artylerzyści sowieccy zapewniali skierowanie ognia na stanowiska niemieckie. W tej sytuacji mjr Adam Lazarowicz „Klamra” podjął decyzję o zaprzestaniu akcji przebicia na stronę sowiecką. Rankiem następnego dnia Niemcy przystąpili do głównego uderzenia oddziałami piechoty na wzgórze (426 m.n.p.m.), gdzie skoncentrowali się partyzanci. Żołnierze II Zgrupowania cofali się stopniowo w głąb lasu, by kilkakrotnie przejść do kontrnatarcia. Kiedy śmiertelnie ranny został dowódca niemiecki w randze majora, żołnierze Wermachtu rozpoczęli ewakuację z rejonu Kałużówki. Swoje obozowisko opuścili także żołnierze II Zgrupowania. Walki na Kałużówce całkowicie ustały ok. godz. 19.

Tagi:
historia

Sosnowiec: spotkanie z ostatnim żyjącym żołnierzem Polskich Sił Zbrojnych

2018-12-12 08:25

Z inicjatywy E. Rudzkiej - opiekunki Szkolnego Klubu Historycznego im. AK działającego przy Szkole Podstawowej nr 6 w Sosnowcu 10 grudnia gościem w szkole był Pan Aleksander Tarnawski.

Elżbieta Rudzka
Aleksander Tarnawski

Pan Tarnawski to jeden z 316 Cichociemnych (ostatni żyjący) - żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych desantowanych do okupowanej Polski podczas II wojny światowej w celu prowadzenia walki nieregularnej z niemieckim okupantem oraz organizowania i szkolenia ruchu oporu w kraju. W spotkaniu uczestniczyli uczniowie klas 8 oraz Pan Jan Musiał - przedstawiciel ŚZŻAK .

Pan Tarnawski pseudonim Upłaz, opowiedział o swojej drodze z Polski, przez Węgry, Francję, Hiszpanię do Wielkiej Brytanii, gdzie przeszedł szkolenie oraz naukę skoków na spadochronie. Ciekawostką jest, że 4 lata temu Pan Aleksander skakał jako 94 - latek, upamiętniając w ten sposób 70 lat od swojego pierwszego skoku spadochronowego. Obecnie ostatni z Cichociemnych mieszka ze swoją żoną w Gliwicach. Młodzież podziękowała serdecznie Panu na przyjęcie zaproszenia na spotkanie i życzyła kolejnych lat w zdrowiu. Ta niezwykła lekcja historii, a przede wszystkim możliwość zobaczenia i wysłuchania świadka II wojny światowej na długo zostanie w pamięci uczniów.

Elżbieta Rudzka
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 1/2 2019

Pogrzeb Pawła Adamowicza odbędzie w sobotę

2019-01-15 20:26

wpolityce.pl

W środę przed południem na konferencji prasowej w Urzędzie Miejskim w Gdańsku mają zostać podane szczegóły dotyczące uroczystości pogrzebowych zamordowanego prezydenta miasta Pawła Adamowicza. Jego pogrzeb odbędzie się w sobotę.

Archiwum

Rzeczniczka prasowa nieżyjącego samorządowca Magdalena Skorupka-Kaczmarek poinformowała we wtorek PAP, że konferencja jest zaplanowana na godz. 11.00. Tematem spotkania z mediami będzie pogrzeb Pawła Adamowicza oraz inne wydarzenia ku jego czci.

Skorupka-Kaczmarek potwierdziła wcześniejsze nieoficjalne informacje, że pogrzeb Pawła Adamowicza odbędzie się w sobotę.

Według niektórych lokalnych mediów, nie jest wykluczone, że miejscem pochówku prezydenta będzie Bazylika Mariacka w Gdańsku, ale ostateczna decyzja w tej sprawie należy do rodziny Pawła Adamowicza.

W niedzielę wieczorem Paweł Adamowicz został zaatakowany nożem w centrum miasta przez 27-letniego Stefana W., który podczas finału WOŚP wtargnął na scenę. Samorządowiec trafił do Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku, gdzie w poniedziałek po południu zmarł.

Paweł Adamowicz miał 53 lata, prezydentem Gdańska był od 20 lat. W samorządzie gdańskim zasiadał od początku jego powstania tj. od 1990 r.; w latach 1994-98 był przewodniczącym Rady Miasta Gdańska.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

CBOS: w Polsce wzrasta tolerancja dla rozwodów

2019-01-16 13:19

CBOS, lk / Warszawa (KAI)

Zdecydowanie przeciwko rozwodom jest 12% Polaków, a aż 32% uważa, że jeśli oboje małżonkowie zdecydują się na sądowe rozwiązanie związku, to nie powinni mieć ku temu żadnych przeszkód - wynika z najnowszego raportu Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS). W 2017 r. Polacy zawarli ok. 193 tys. ślubów, tylko 13 tys. więcej niż cztery lata wcześniej. Na trzy zawierane związki małżeńskie przypada w naszym kraju aż jeden rozwód.

vectorfusionart/Fotolia.com

Dane GUS wskazują, że po intensywnym wzroście liczby orzekanych w Polsce rozwodów, notowanym do połowy ub. dziesięciolecia, trend ten wyraźnie wyhamował i w ostatnich latach utrzymuje się na w miarę stabilnym poziomie. Od 13 lat każdego roku sądy orzekają w Polsce około 65 tys. rozwodów (od 61,3 tys. w 2010 roku, do 71,9 tys. w 2006 roku).

Z drugiej strony, po 2008 r. dość znacząco zmniejszyła się liczba zawieranych związków małżeńskich. Trend spadkowy w ostatnich latach wprawdzie wyhamował, jednak aktualna liczba zawieranych rocznie małżeństw nadal pozostaje jedną z najniższych w historii.

W 2017 r. Polacy zawarli ok. 193 tys. ślubów, a więc jedynie 13 tys. więcej niż w 2013 roku, kiedy zawarto ich najmniej w historii (180 tys.).

Wskaźnik wyrażający stosunek małżeństw zawartych do rozwiązanych od 2014 r. utrzymuje się ciągle niskim poziomie ok. 3,00. Oznacza to, że w ostatnich latach na mniej więcej trzy zawierane związki małżeńskie przypada jeden rozwód.

To, że obecnie sądy orzekają rozpad jednego na trzy zawierane w Polsce małżeństwa, sprawia, iż problem rozwodu dotyczy – bezpośrednio lub pośrednio – coraz większej liczby osób. W konsekwencji zmienia się podejście Polaków do rozwodów. Obecnie opinie na ich temat znacznie częściej niż kiedyś wyrażane są przez pryzmat konkretnych sytuacji życiowych.

Z grudniowego badania CBOS wynika, że w Polsce zdecydowani zwolennicy rozwodów stanowią grupę blisko trzykrotnie większą liczebnie niż ich zagorzali przeciwnicy.

Obecnie jedynie niespełna co ósmy ankietowany (12%, od 2013 r. spadek o 1 punkt proc.) jest zdecydowanym przeciwnikiem rozwodów, a co trzeci (32%, wzrost o 6 punktów) uważa, że jeśli oboje małżonkowie zdecydują się na rozwiązanie związku w drodze postępowania sądowego, nie powinni mieć ku temu żadnych przeszkód.

Ciągle największą, choć malejącą grupę badanych (52%, spadek o 4 punkty) stanowią umiarkowani zwolennicy rozwodów, którzy wprawdzie generalnie ich nie popierają, jednak w pewnych sytuacjach uznają za dopuszczalne.

Tylko nieliczni respondenci nie potrafią zająć stanowiska w kwestii dopuszczalności rozwodów (2%) lub mają jeszcze inne zdanie na ten temat (2%). Co istotne, w ostatnim dziesięcioleciu odsetek zwolenników rozwodów wzrósł o ponad połowę (z 20% do 32%).

Stosunek do rozwodów w największym stopniu różnicują kwestie światopoglądowe, takie jak religijność mierzona uczestnictwem w praktykach religijnych oraz poglądy polityczne.

Do bezwarunkowych zwolenników rozwodów zalicza się niemal trzy piąte niepraktykujących religijnie, blisko połowa praktykujących kilka razy w roku oraz niemal co drugi respondent deklarujący lewicowe poglądy polityczne.

Sprzeciw zaś zdecydowanie częściej wiąże się z prawicową orientacją polityczną i częstszym udziałem w praktykach religijnych. Istotne znaczenie w tym względzie ma również stan cywilny respondentów. Najbardziej liberalne podejście do rozwodów prezentują osoby rozwiedzione lub będące w separacji, a najbardziej przeciwni pozostają wdowcy i wdowy.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem