Reklama

Marek Kamiński na Pomorskiej Drodze św. Jakuba

2015-04-23 11:06

Dominik Cywiński
Edycja szczecińsko-kamieńska 17/2015, str. 6-7

Dominik Cywiński
Marek Kamiński (z lewej) i osoby towarzyszące

W połowie marca środki masowego przekazu przyniosły informację, że pielgrzymią drogę prowadzącą do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela rozpoczął Marek Kamiński

To powszechnie w Polsce znany i rozpoznawalny polarnik, podróżnik i pisarz. Przed dwudziestu laty usłyszeliśmy o nim jako o pierwszej osobie na świecie, która zdobyła oba krańce Ziemi w jednym roku. W 2004 r. powtórzył ten wyczyn jeszcze raz, doprowadzając na oba bieguny niepełnosprawnego chłopca Janka Melę. „Niespokojny duch wędrowca” sprawiał, że Marek w dalszych latach podejmował kolejne wezwania, realizował inne projekty. Sprawdzał się jako żeglarz, przepływając Atlantyk, wchodził w górach na wybitne szczyty, podróżował do wielu krajów świata, spływał Wisłą od źródeł do jej ujścia.

Projekt „3. Biegun”

Zdobywca Bieguna Północnego i Południowego w tym roku przystąpił do realizacji nowego projekty, któremu nadał nazwę „3. Biegun”. Inspiracją były słowa Jana Pawła II o podjęciu podróży od bieguna rozumu do bieguna wiary. Pomysł zrodził się u niego kilka lat temu. Jako punkt startu symboliczny biegun rozumu wybrał Królewiec (dzisiejszy Kaliningrad), gdzie przy tamtejszej katedrze jest grób wybitnego filozofa Immanuela Kanta. Celem końcowym ma być biegun wiary, grób św. Jakuba Apostoła w odległym Santiago de Compostela w Hiszpanii. Tę drogę między symbolicznymi biegunami Marek Kamiński zamierza przebyć pieszo na wzór średniowiecznych pielgrzymów. Zaplanował trasę długości ok. 4000 km, by przemierzając dziennie ok. 40 km, przejść ją przez ok. 100 dni. Prowadzi ona przez sześć krajów: Rosję, Polskę, Niemcy, Belgię, Francję i Hiszpanię. Wybór Królewca oznaczał, że drogę na terenie Polski wyznaczy mu Pomorska Droga św. Jakuba. Została ona dobrze oznakowana i opisana w 2013 r. Idąc nią na odcinku Braniewo – Kamień Pomorski, podróżnik miał do przejścia ok. 800 km.

Początek wędrówki

Swoją wędrówkę rozpoczął 16 marca. Jak mówił podczas pierwszej konferencji prasowej, „ta wyprawa będzie dla mnie czasem zastanawiania się nad wartościami w dzisiejszym świecie, poznawania ludzi i poszukiwania Boga”. Nie liczyć się będzie jej aspekt sportowy, jak było w jego poprzednich wyprawach. „W tej wędrówce najważniejsi będą ludzie spotkani na drodze, rozmowy z nimi, a także chwile ciszy spędzone na rozmowie z Bogiem i samym sobą”. Podróżnik przeszedł przez województwo pomorskie (Elbląg, Gdańsk, Lębork, Ustka) i 27 marca wszedł na teren województwa zachodniopomorskiego, zatrzymując się m.in. w Darłowie, Koszalinie (modlił się w sanktuarium na Górze Chełmskiej i w katedrze), Trzebiatowie, Kamieniu Pomorskim.

Reklama

Ponieważ 28 lat temu pielgrzymowałem przez miesiąc „drogą francuską” do Santiago, z zaciekawieniem śledziłem informacje o przejściu Marka na jego stronie internetowej 3biegun.kaminski.pl i Facebooku. W wędrówce pomorskim szlakiem towarzyszyli mu etapowo, dołączając do niego, chętni piechurzy. Kiedy opuściwszy Kamień Pomorski skierował swe kroki na południe w stronę Szczecina, postanowiłem i ja przejść z nim fragment drogi. 2 kwietnia zastałem go porankiem w miejscu noclegu, w Ośrodku Leczenia Uzależnień Stowarzyszenia MONAR w Babigoszczy. Jak mówił, trafił tam przypadkiem, szukając noclegu już ok. godz. 23. Ten niby przypadek uznał za mały cud. Następnego dnia był do dyspozycji młodych walczących z nałogiem, odpowiadając na ich egzystencjalne pytania. To charakterystyczne dla niego, że mimo zmęczenia chętnie rozmawia z każdym i słucha z uwagą tego, co inni mają mu do powiedzenia. Niektóre spotkania miał wcześniej zaplanowane (np. z osadzonymi w zakładach karnych w Koszalinie czy Kamieniu Pomorskim). Pragnie innym przekazać swoje doświadczenia, by oni także mogli zdobywać własne bieguny, spełniać marzenia, na nowo uwierzyć w sens życia zgodnie z najwyższymi wartościami.

Wielkanoc w Szczecinie

2 kwietnia droga Marka prowadziła przez Miękowo, Goleniów, Załom, Dąbie do Szczecina. Kwietniowa pogoda zaprezentowała całą gamę swych możliwości – deszcz, śnieg, grad, słońce. Marek około północy dotarł do gościnnej kanonii przy szczecińskiej katedrze, gdzie udzielili mu noclegu proboszcz ks. prał. Dariusz Knapik i wielki entuzjasta Drogi Jakubowej emerytowany proboszcz ks. prał. Jan Kazieczko.

– Okres Wielkanocy jest okresem zatrzymania. Abp Andrzej Dzięga bardzo ciepło, po ojcowsku zaproponował mi pozostanie w Szczecinie. Całe te Święta, udział w jutrzni, liturgia Wielkiego Piątku, Wielkiej Nocy, w której uczestniczyłem, były dla mnie Wielkim Misterium. Dało mi to energię ducha, która pozwala mi iść dalej. Dużym przeżyciem duchowym było też rozdawanie paczek dla potrzebujących, bezrobotnych, spotkanie z tymi ludźmi – mówił.

Marek podczas liturgii był lektorem, czytał fragment Pisma Świętego. Podczas sobotniego śniadania spotkał się na rozmowie z członkiem Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego Jarosławem Rzepą i prezydentem Szczecina Piotrem Krzystkiem. Otrzymał od nich upominki i życzenia pomyślności w dalszej drodze. Tego dnia spotkał się z dużą grupą dziennikarzy lokalnych mediów, bardzo zainteresowanych jego przedsięwzięciem.

Nikt nie idzie bez powodu

Po dwóch dniach świątecznej przerwy w Szczecinie 5 kwietnia Marek Kamiński powrócił na pielgrzymią drogę, idąc już w pełnym słońcu przez Gumieńce, Przecław, Rosówek w kierunku granicy, opuszczając Polskę i dochodząc tego dnia do niemieckiego Gartz. Na terenie Niemiec korzysta z tamtejszych dróg jakubowych, których jest cała sieć. W Niemczech wcześniej niż w Polsce przystąpiono do ich rewitalizacji.

– Pielgrzym może wszędzie prosić o nocleg – tą prawdę przypomniał mi ks. kan. Dariusz Żarkowski w Kamieniu Pomorskim.

– Oczywiście, nie musi go otrzymać. Liczę jednak, że na drodze spotkam się z ludzką życzliwością – sądzi Marek.

Wiadomości, jakie publikuje na Facebooku, potwierdzają ten sąd.

Marek robi notatki i z pewnością wzorem wcześniejszych podróży otrzymamy jego kolejną książkę. Trzeba też zauważyć zaplanowaną na 40 dni obecność młodego reżysera Jana Czarlewskiego przygotowującego film „Pielgrzym”. Zafascynowany osobą Marka, filmując jego drogę, chce on zbudować portret podróżnika, odkryć jego wnętrze, utrwalić przemyślenia.

– Chcę pokazać jego ewolucję podczas tej drogi. Nikt nie idzie na Camino bez powodu i jest to zbyt długa, intensywna podróż, żeby wyjść z niej niezmienionym – mówi reżyser, i ma w tym względzie całkowitą rację.

To wielka promocja dla zrewitalizowanej Pomorskiej Drogi św. Jakuba. Zresztą Marek nie ukrywa, że chciałby, by ludzie wychodzili na szlak pielgrzymi. Niekoniecznie zaraz ekstremalnie do samego Santiago de Compostela. Choćby etapami, z wykorzystaniem wyznakowanej Drogi Pomorskiej. Uważa, że można wiele zyskać, otwierając się na Drogę. Można na niej znaleźć wyciszenie wśród pięknych nadbałtyckich krajobrazów, spotkać wspaniałych ludzi, nawiedzić sanktuaria i urokliwe świątynie.

Marek Kamiński wielokrotnie udowodnił, że jest człowiekiem niezłomnego hartu ducha. Można mieć nadzieję, że przezwycięży wszelkie trudności, jakie niesie tak daleka trasa. My, którzy mieliśmy szczęście spotkać go w tej niepowtarzalnej wędrówce, towarzyszymy mu pamięcią i modlitwą. I tradycyjnie życzymy Buen Camino! Adelante! Dobrej Drogi, Marku! Naprzód!

Tagi:
droga św. Jakuba

Czciciele św. Jakuba

2019-10-16 12:31

Katarzyna Krawcewicz
Edycja zielonogórsko-gorzowska 42/2019, str. IV

Bractwo św. Jakuba w Jakubowie świętuje piętnaście lat swojej posługi. Jakie były jego początki, jakie podejmuje działania i dlaczego akurat ten Apostoł jest patronem Bractwa?

Karolina Krasowska

Główne obchody jubileuszu bractwa odbędą się 6 listopada w Jakubowie. Mszy św. będzie przewodniczyć bp Tadeusz Lityński. Do udziału zostały zaproszone oddziały Bractwa z całej Polski.

Historia Bractwa

Bractwo św. Jakuba Apostoła działa w Jakubowie od 2004 r. Jego szeregi utworzyli wierni z okolicznych miejscowości, których pragnieniem było przywrócenie dawnej świetności jakubowskiemu ośrodkowi kościelnemu, a także ożywienie ruchu pielgrzymkowego. – Członkowie bractwa odtwarzają w Polsce kult św. Jakuba Apostoła. To tacy misjonarze św. Jakuba – mówi kustosz ks. Stanisław Czerwiński. – Ich wielką zasługą jest troska o szlaki jakubowe. Bo nie sztuką jest wyznaczyć szlak i zostawić go samemu sobie. Troszczą się również o pielgrzymów. Dbają o liturgię ku czci św. Jakuba. Tych działań jest bardzo wiele, ostatnio nakręciliśmy piękny film o sanktuarium. Wszystko to organizowane jest wolontaryjnie. Ci ludzie pracują zawodowo, a mimo to znajdują czas na prace przy szlaku, na zajęcie się pielgrzymami. Mają świadomość, że służą Kościołowi, że służą ludziom.

Lata posługi Bractwa św. Jakuba zaowocowały licznymi pielgrzymkami, konferencjami naukowymi, wydarzeniami o charakterze kulturalnym itp. Bractwo w swojej działalności nawiązuje do bogatej tradycji pielgrzymowania do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela (po Jerozolimie i Rzymie jest to najważniejszy chrześcijański ośrodek pątniczy na świecie). – Przez te piętnaście lat wiele się wydarzyło. W 2005 r. członkowie Bractwa przywieźli z Rzymu relikwie św. Jakuba. W 2007 r. bp Adam Dyczkowski powołał sanktuarium w Jakubowie. Wielkim dziełem naszego bractwa jest odtworzenie pielgrzymki z kolegiaty głogowskiej do Źródła św. Jakuba. Nazywamy ją Pielgrzymką Papieską. W tym roku wyruszyła po raz 13. To właśnie tą pielgrzymką rozpoczynamy każdy rok naszej działalności – opowiada ks. Czerwiński. – W całej Polsce kościoły pw. św. Jakuba pięknieją. I dzieje się to dlatego, że mamy poparcie wśród ludzi świeckich, członków Bractwa św. Jakuba, ale nie tylko.

Jakubowy szlak

To nie przypadek, że właśnie Jakubów stał się miejscem, gdzie zaczęli się gromadzić współcześni czciciele apostoła Jakuba. Już w średniowieczu, w XII i XIII wieku, do tej miejscowości przybywali liczni pielgrzymi, wędrujący z Francji, Czech, Moraw czy Śląska. Decyzję o utworzeniu pierwszego w Polsce stałego szlaku św. Jakuba, łączącego Dolny Śląsk z europejską siecią szlaków do Santiago de Compostela w Hiszpanii, podjęto 18 października 2004. Dolnośląska Droga św. Jakuba została oficjalnie otwarta 24 lipca następnego roku. Szlak wiedzie przez Głogów, Jakubów, Grodowiec, Polkowice, Chocianów, Bolesławiec i dociera do Zgorzelca. Liczy ok. 130 km. W 2009 r. wyznaczony został natomiast szlak ze Zgorzelca do Jakubowa. Jakubowe szlaki rozpoznać można po charakterystycznych symbolach muszli umieszczonych na tabliczkach.

W Jakubowie znajduje się też Źródełko św. Jakuba. Tradycja mówi, że jego woda słynie z cudownych właściwości. Ma m.in. leczyć choroby oczu i ogólnie poprawiać wzrok, goić rany, pomagać w problemach z niepłodnością i wzmacniać organizm. Nad murowaną studnią umieszczono figurę Apostoła, w charakterystycznym stroju pątnika z kapeluszem.

Po co tworzy się szlaki jakubowe? Na nich realizuje się tzw. camino – to niezwykła droga, którą każdy może przeżywać na swój sposób. Tradycyjnie szlaki te przemierza się samotnie lub w małej grupie. Czas wędrówki pątnicy wykorzystują różnie: jedni przyglądają się swojemu życiu, inni szukają ciszy i oderwania od codzienności, a jeszcze inni przemierzając Stary Kontynent, odkrywają jego pierwotną duchową jedność.

Święty Jakub Apostoł

Kim był? Bratem św. Jana Ewangelisty. Nazywany jest Większym dla odróżnienia od drugiego apostoła Jakuba Mniejszego. Jego rodzicami byli Zebedeusz i Salome, która była spokrewniona z Najświętszą Maryją. Święty Jakub należał do grona najbliższych uczniów Jezusa (był m.in. świadkiem przemienienia na górze Tabor, widział wskrzeszenie córki Jaira, był blisko podczas modlitwy w Ogrójcu). Tradycja głosi, że po Zesłaniu Ducha Świętego św. Jakub udał się do Hiszpanii i tam głosił Dobrą Nowinę. Po powrocie do Jerozolimy został jej biskupem. Tam też w 44 r. poniósł śmierć męczeńską, ścięty mieczem na rozkaz króla Heroda Agryppy.

Święty Jakub był patronem zakonów rycerskich walczących z islamem. Do dziś patronuje Portugalii i Hiszpanii, jest opiekunem robotników, aptekarzy, farmaceutów, kapeluszników, woskarzy, kowali robiących łańcuchy, pielgrzymów. Rolnicy wzywają jego wstawiennictwa jako opiekuna jabłek i ziemiopłodów. Wierni proszą też o jego pośrednictwo w prawach pogody i w przypadkach reumatyzmu.

A skąd wzięła się tradycja pielgrzymek do Santiago de Compostela? Otóż gdy w VII wieku Arabowie weszli do Ziemi Świętej, ciało św. Jakuba miało zostać w sekrecie wywiezione do Hiszpanii. Jego grób został ukryty, po tym jak na Półwysep Iberyjski wtargnęli Maurowie. Dodajmy, że ukryto go tak starannie, że miejsce pochówku zostało zapomniane i dopiero kilkaset lat później odnalazł je biskup Teodomir. To właśnie Santiago de Compostela.

I jeszcze jedno – dlaczego szlaki jakubowe są oznaczane symbolem muszli? Wielu średniowiecznych pielgrzymów dochodziło aż do Oceanu Atlantyckiego. Tam palili swe pokutne szaty i obmywali się w jego wodach, rozpoczynając w ten sposób nowe życie pełne wiary i nadziei. A na dowód odbytej wędrówki zabierali ze sobą w drogę powrotną właśnie znalezione na brzegu muszle.

W Polsce wezwanie św. Jakuba Starszego nosi ponad 150 parafii.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Dlaczego nie lubią księży?

2019-11-05 12:48

Piotr Grzybowski
Niedziela Ogólnopolska 45/2019, str. 7

Krytyka Kościoła i jego pasterzy nie jest już chwilowym uniesieniem, emocją, lecz precyzyjnie zaplanowanym działaniem

Ks. Paweł Kłys

Obojętny, negatywny lub czasem nawet wrogi stosunek części społeczeństwa do duchowieństwa katolickiego staje się coraz bardziej powszechny. Znamienne przy tym, że jedynie katolickiego – w większości to Kościół katolicki podlega narastającej krytyce. Krytyce, która przeradza się ostatnio w jawną walkę.

Rozpoczęta przez zadeklarowanych ateistów – rozszerza się, obejmuje swym zasięgiem coraz szersze środowiska. Krytyka Kościoła i jego pasterzy nie jest już chwilowym uniesieniem, emocją, lecz precyzyjnie zaplanowanym działaniem wielu przywódców, grup, organizacji czy środowisk. Zostaje wpisana w programy wyborcze. Staje się podstawą budowy wizerunku czy manifestów politycznych i światopoglądowych. A wszystko jest wsparte siłą środków masowej komunikacji.

Działanie to zawsze ma swój precyzyjny scenariusz. Rozpoczyna się od wybrania celu. Stają się nim z reguły księża, którzy stanowią rdzeń Kościoła. Powszechnie uznani i szanowani. Za tym idzie krytyka ich nauczania. Pokrętne interpretacje – czy wręcz manipulacja – kazań i wystąpień. Często mianem „skandalu” określa się ich słowa płynące wprost z Ewangelii. Linczowi medialnemu poddaje się organizowanie pielgrzymek, które gromadzą setki tysięcy wiernych. Wszystko to, aby ośmieszyć, poniżyć i upokorzyć.

Dlaczego tak się dzieje? Co zachodzi w umysłach ludzi, którzy decydują się podjąć walkę z Kościołem? O co chodzi w ich działaniu? Dokąd się skierują w swych dalszych planach?

W większości przypadków motorem zła, które ich nakręca, jest olbrzymia chęć władzy – chęć rządzenia, panowania, kierowania, niezależnie od tego, co pod tymi pojęciami sami rozumieją.

Podnoszą bunt przeciw księżom, czując fizyczny strach przed ich wielką wiarą. Przed nauką, którą głoszą w imieniu Jezusa Chrystusa. Czują wyraźnie, że ci, którzy nie chcą władzy nad „rzędem dusz”, otrzymali ją i mają. Boją się ich wpływu na szerokie rzesze. Wiedzą bowiem, że to za ich przykładem gromadzi się coraz więcej młodych ludzi, którzy na kolanach oddają cześć Stwórcy. Boją się, że ta młodzież pójdzie za nimi, a nie za pseudowartościami ofiarowywanymi w wielu popularnych mediach. Boją się ponadto, że takie myślenie będzie się upowszechniać. Że rozścieli się po kraju i sprawi, iż ludzie staną się lepsi, uczciwsi. Że będą dalej jak przez wieki czcić Boga, a Jego naukę stosować w rodzinach, w miejscach pracy, w życiu społecznym.

Boją się w końcu, że kiedyś i ich żony, synowie i córki uznają, iż wartości przez nich głoszone są puste i niewarte zainteresowania. Że to, co oni z takim trudem budowali, co ciułaczym wysiłkiem zgromadzili, uznają za bezwartościowe, a w konsekwencji nie będą ich za te dokonania cenili. Boją się, że resztki ich pseudoautorytetu legną w gruzach. Że będą musieli oddać coś ze swego stanu posiadania, wycofać się ze swoich miałkich tez, które były napędem ich życia. Boją się w końcu, że będą musieli zostać tymi, których jedynie czasami udają. Ludźmi Chrystusowymi – chrześcijanami.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Warszawa: VI Ogólnopolska Konferencja Katechetów Specjalnych

2019-11-20 17:03

ar, archwwa.pl / Warszawa (KAI)

W Domu Rekolekcyjno-Formacyjnym na Bielanach, w dniach 22-24 listopada, odbędzie się VI Ogólnopolska Konferencja Katechetów Specjalnych. W programie zaplanowano prelekcje, warsztaty oraz spotkanie ze Wspólnotami L'Arche. Konferencja jest skierowana do katechetów, którzy uczą osoby z różnymi niepełnosprawnościami.

Artur Dąbrowski

Jak podkreśla Anna Mielecka, organizatorka wydarzenia, jednym z punktów jest giełda pomysłów. - Katecheci przywożą swoje pomysły na prowadzenie zajęć i pomoce naukowe, które kserują, drukują i dzielą się nimi z uczestnikami – powiedziała. Konferencja jest również “odpowiedzią na ogólnopolski brak merytorycznego wsparcia dla katechezy specjalnej”. – Myślę, że pomysł chwycił, ponieważ przyjeżdżają ludzie z całej Polski – podkreśliła Anna Mielecka.

Wiele tematów, które zostaną poruszone podczas konferencji, będzie poświęcony kwestiom technicznym związanym np. z wprowadzaniem do kościoła osób niepełnosprawnych z różnymi nadwrażliwościami. – Uczniowie z niepełnosprawnością często mają problemy ze swoją sensoryką i z integracją sensoryczną, dlatego kościół nie jest przyjaznym miejscem jeśli chodzi o zmysły – dodała organizatorka.

Muzyka organowa, światło, zapach kadzidła, tłok, długa Msza święta mogą sprawiać problemy osobom z nadwrażliwościami, ale – jak podkreśla Anna Mielecka – zależy to od indywidualnych preferencji ucznia, ponieważ “żaden z wymienionych aspektów nie jest jednoznacznie dobry ani jednoznacznie zły”.

– Trzeba poznać potrzeby uczniów, ich ograniczenia i stworzyć im jak najbardziej komfortowe warunki np. ograniczyć muzykę organową, zaprosić ich na Mszę, gdzie będzie mniej ludzi albo będą tylko dzieci ze szkoły specjalnej, żeby miały większą swobodę poruszania się po kościele – dodała. Jak podkreśla takich uczniów należy przyprowadzać do kościoła, ponieważ “na tym polega odwrażliwianie w procedurze terapii integracji sensorycznej”. – Trzeba przekonywać do tego również rodziców – podkreśla.

Wydarzenie zainauguruje Msza św. pod przewodnictwem ks. Łukasza Przybylskiego, dyrektora Wydziału Duszpasterstwa Dzieci i Młodzieży Kurii Archidiecezjalnej Warszawskiej.

W ramach inicjatywy w sobotę o 7:30 odbędzie się Eucharystia pod przewodnictwem kard. Kazimierza Nycza. Tego dnia zaplanowano m.in. konferencję pt. „Czy kościół jest miejscem przyjaznym….. sensorycznie” mgr Ewy Kucharskiej oraz „Cel i zadania katechezy – perspektywa katechezy specjalnej” ks. prof. Piotra Tomasika, a także warsztaty „Komunikacja to nie tylko mowa”, „Papieroplastyka”, „Elementy terapii behawioralnej w pracy katechety”.

Następnego dnia odbędzie się spotkanie z przedstawicielami Fundacji L’Arche Wspólnoty Poznańskiej i Warszawskiej oraz Msza święta pod przewodnictwem ks. Pawła Sobstyla.

Wszelkie dodatkowe informacje można uzyskać pisząc na adres: konferencjaoligo@gmail.com

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem