Reklama

Płocka katedra wpisana do Kanonu Miejsc Historycznych

2015-07-23 13:34

eg / Płock / KAI

Krzysztof Maria Różański/pl.wikipedia.org
Katedra w Płocku od ul. Tumskiej

Bazylika katedralna pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Płocku została uznana za jedno z najważniejszych miejsc historycznych w Polsce. Tym samym znalazła się w Kanonie Miejsc Historycznych, tworzonym przez Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów, pod patronatem Generalnego Konserwatora Zabytków.

Katedra płocka jest najważniejszym zabytkiem piastowskim na Mazowszu. W jej murach znajdują się groby króla Bolesława Krzywoustego i jego ojca księcia Władysława Hermana. Jest to także jedno z najstarszych biskupstw w kraju – diecezja płocka obchodzi w tym roku swoje 940-lecie (była erygowana w 1075 r.).

Dzięki temu, obok 40 innych obiektów w kraju, świątynia ta została umieszczona w Kanonie Miejsc Historycznych - jest to to projekt realizowany przez Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów przy współpracy Narodowego Instytutu Dziedzictwa, pod patronatem Generalnego Konserwatora Zabytków. Płocki zabytek zaznaczono na ogólnopolskiej mapie kanonu na stronie: www.miejscahistoryczne.nimoz.pl. Znajduje się tam również opis zabytku.

Inicjatorzy Kanonu Miejsc Historycznych wyszli z założenia, że powinny w nim znaleźć się zabytki, których poznanie przybliży pełny obraz historii Polski i wartości kulturowe narodowego dziedzictwa. Do tej kategorii została także zaliczona płocka bazylika katedralna, sąsiadująca w Kanonie m.in. z Gnieznem, Poznaniem, Fromborkiem, Malborkiem, Wieliczką czy Tumem pod Łęczycą.

Reklama

Na stronie miejsc ważnych historycznie można m.in. przeczytać, że Kanon Miejsc Historycznych jest „badawczo inspirujący, a zarazem mobilizujący aktywność środowisk regionalnych”. Poza tym twórcy kanonu uważają, że znajdujące się tam zabytki staną się bardziej znane, a dzięki temu odegrają dużą rolę w „kształtowaniu zbiorowej tożsamości”.

***

Płock był najważniejszym piastowskim grodem na Mazowszu. Bolesław II Śmiały, umacniając więzi Mazowsza ze swą monarchią, ufundował w Płocku jedno z najstarszych biskupstw w Polsce (1075). W zestawieniu z Wielkopolską i z Małopolską – dzielnicami, które są rdzeniem państwowości oraz w porównaniu ze Śląskiem, który wcześnie otworzył się na wpływy czeskie i niemieckie, Mazowsze długo pozostawało dzielnicą peryferyjną. Linia Wisły wyznaczała zasięg cywilizacji łacińskiej w tej części Europy. Sąsiadami Mazowsza od północy i północnego wschodu byli pogańscy Bałtowie – Prusowie, Jadźwingowie i Litwini, a od wschodu Rusini.

Władysław I Herman (1079-1102), brat wygnanego z Polski króla Bolesława II Śmiałego, ograniczył aktywność polityczną, usunął się z Krakowa i na swą siedzibę wybrał peryferyjny Płock. Syn Hermana, Bolesław III Krzywousty (1102-1138), powrócił do aktywności i uczynił z Płocka drugą obok Krakowa rezydencję książęcą. Płock stał się punktem wypadowym na Pomorze, które władca odzyskał. Związani z Płockiem książęta Władysław I Herman i Bolesław III Krzywousty spoczęli w tamtejszej katedrze. Bolesław III Krzywousty przed śmiercią zdecydował o podziale państwa polskiego między czterech synów (1138). Realizacja książęcego testamentu rozpoczęła trwające dwa stulecia rozbicie dzielnicowe Polski.

Mazowsze wraz z Płockiem przypadło pierwotnie Bolesławowi IV Kędzierzawemu, a po jego śmierci stało się dzielnicą Kazimierza II Sprawiedliwego, niewymienionego w testamencie, najmłodszego syna Bolesława III Krzywoustego. Od Kazimierza II Sprawiedliwego wywodzi się linia Piastów mazowieckich. Z tej linii pochodził Władysław I Łokietek, prawnuk Kazimierza II Sprawiedliwego, który w XIV wieku przezwyciężył rozbicie dzielnicowe i odbudował Królestwo Polskie (1320). Mazowsze znalazło się jednak na uboczu procesów integracyjnych, a nawet do początku XVI wieku, jako lenno, pozostawało poza Królestwem. W XIV stuleciu na Mazowszu rozwijała się już Warszawa, która wkrótce przejęła polityczne funkcje Płocka.

Wzgórze Tumskie w Płocku było siedzibą książęcą i biskupią. Katedra pochodzi z XII wieku i mimo późniejszej przebudowy to wciąż najokazalszy kościół renesansowy w Polsce. Powstała na miejscu rozebranej świątyni romańskiej i jest trzecią katedrą na Wzgórzu Tumskim. Z drugiej, tej romańskiej, ufundowanej przez biskupa Aleksandra z Malonne (XII w.), pochodzą brązowe płaskorzeźbione drzwi, wykonane w Magdeburgu, które od XV wieku znajdują się w Soborze św. Zofii w Nowogrodzie Wielkim, zaś w katedrze płockiej jest ich odlana w 1981 roku kopia. Cenne zbiory sztuki sakralnej gromadzi od wieków skarbiec katedry płockiej.

Tagi:
katedra

Reklama

Matka Kościołów diecezji

2019-11-13 11:47

Ks. Krzysztof Hawro
Edycja zamojsko-lubaczowska 46/2019, str. 1

Ks. Krzysztof Hawro
Odnowiony ołtarz główny w zamojskiej katedrze

Nad uliczkami Starego Miasta w Zamościu wznosi się bryła pięknej zamojskiej katedry. Katedrę ufundował założyciel miasta, Jan Zamoyski, według projektu włoskiego architekta Bernardo Morando na przełomie XVI i XVII wieku. Początkowo była to kolegiata, dopiero w roku 1992, kiedy utworzono diecezję zamojsko-lubaczowską, podniesiono jej rangę do katedry. Podczas VII pielgrzymki do Polski w 1999 r. wizytę w katedrze złożył papież Jan Paweł II.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Indie: Kościół ratuje wdowy, już nie od stosu, ale od odrzucenia

2019-11-19 18:03

Łukasz Sośniak SJ/vaticannews.va / Koczin (KAI)

Kościół katolicki w Koczinie w południowych Indiach zamierza pomóc wdowom w ponownym małżeństwie. Są one poddawane w tym kraju ostracyzmowi i dlatego nawet młode wdowy bardzo rzadko ponownie wychodzą za mąż. Właśnie w tym celu biskupi ze stanu Kerala stworzyli specjalną stronę internetową, gdzie kobiety mogą się rejestrować, aby uzyskać wsparcie.

youtube.com

Bez pomocy ponowne wyjście za mąż w Indiach jest praktycznie niemożliwe. Kobieta bez męża nie przedstawia w tym kraju żadnej wartości. Często zaraz po śmierci mężczyzny jest ona wyrzucana na ulice bez środków do życia. Choć dziś nie musi już spłonąć razem z ciałem męża na jego pogrzebowym stosie, to tę tradycję zastąpił powszechny ostracyzm i pogarda. „Uważamy, że wdowy w żaden sposób nie powinny być dyskryminowane. Chcemy zmienić ich postrzeganie w naszej wspólnocie” – powiedział ks. Paul Madassery, sekretarz Komisji ds. Rodziny przy radzie biskupów stanu Kerala.

Pierwszym krokiem było stworzenie „Forum dla wdów”. Na spotkaniu, które odbyło się w Koczinie, ustalono ich najpilniejsze potrzeby. „Zaczynamy tworzyć listę wdów. Ponieważ pierwszy raz zbieramy dane w takiej skali, z każdej diecezji, zajmie nam to przypuszczalnie ponad rok” – powiedział ks. Madassery. Stworzono też specjalną stronę internetową, na której wdowy mogą się zarejestrować same. Wybrane kobiety zostaną podzielone na grupy i otrzymają odpowiednie przeszkolenie. „Niektóre z nich nie mają pojęcia, że przysługuje im rządowa pomoc, będziemy je szkolić, aby wiedziały, jak ją uzyskać” – wyjaśnił ks. Madassery.

Los indyjskich wdów jest bardzo ciężki. Rytuał Sati, czyli samospalenie wdowy na stosie pogrzebowym męża, jest silnie zakorzeniony głównie wśród starszych lub bardzo religijnych mieszkańców Indii. Choć zwyczaj ten został prawnie zakazany w Indiach ponad 30 lat temu, jest jeszcze czasami praktykowany. Sama jego obecność pokazuje, jakie miejsce w społeczeństwie indyjskim zajmuje wdowa – powinna zniknąć. Dziś Indie zmieniły się. Nakłanianie wdowy do samobójstwa nie jest już tak częste. Rytuał samospalenia zastąpiło jednak powszechne odtrącenie – wykluczenie społeczne i rodzinne. W Indiach kobieta staje się istotą społeczną dopiero po wyjściu za mąż. Dlatego pozbawiona mężczyzny nie przedstawia żadnej wartości. Nikt jej nie chce, nawet jej synowie. Powszechne jest wyrzucanie wdów na ulice bez środków do utrzymania.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Już jutro pierwsza debata „Myśląc z Wyszyńskim”

2019-11-20 17:36

Łukasz Krzysztofka

21 listopada pod hasłem „Dlaczego Prymas Tysiąclecia? Co zawdzięczamy kard. Stefanowi Wyszyńskiemu?” w Domu Arcybiskupów Warszawskich odbędzie się pierwsza debata z cyklu „Myśląc z Wyszyńskim”.

Łukasz Krzysztofka

Debaty odbywać się będą w każdy trzeci czwartek miesiąca - w ramach przygotowań do beatyfikacji kard. Stefana Wyszyńskiego - i poświęcone będą nauczaniu Prymasa Tysiąclecia. Poruszane na nich będą także aktualne tematy będące wyzwaniami dla człowieka, społeczeństwa i Kościoła.

Spotkania będą miały charakter otwarty i będą odbywały się z udziałem ekspertów, w tym historyków i biografów. Każda debata przebiegać będzie według podobnej formuły. Rozpocznie ją krótkie wprowadzenie, po którym uczestnicy wysłuchają 20-minutowego wykładu przygotowanego przez głównego prelegenta. Następnie głos zabiorą dwaj inni prelegenci, a po ich wystąpieniach przewidziano dyskusję z możliwością zadawania pytań z sali. Na zakończenie debatę podsumują prelegenci.

W ramach cyklu „Myśląc z Wyszyńskim” przewidziano siedem debat. Pierwsze spotkanie odbędzie się 21 listopada 2019 roku o godzinie 18.00. Wezmą w nim udział: prof. dr hab. Antoni Dudek, prof. dr hab. Jan Żaryn oraz dr Ewa Czaczkowska.

W kolejnych miesiącach poruszane będą następujące tematy:

Grudzień 2019: „Rodzina. Wyzwania i szanse współczesnej rodziny”.

Styczeń 2020: „Prawda antropologiczna: mężczyzną i kobietą zrodził ich”.

Luty 2020: „Czas to miłość”.

Marzec 2020: „Praca – przymus czy szansa?”.

Kwiecień 2020: „W służbie dobra wspólnego. Polityka, naród, państwo”.

Maj 2020: „Nigdy jeden przeciw drugiemu. Kard. Karol Wojtyła i Prymas Stefan Wyszyński – komplementarność charyzmatów”.

Organizatorem debat jest Archidiecezja Warszawska we współpracy z Uniwersytetem Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Papieskim Wydziałem Teologicznym w Warszawie, Instytutem Prymasa Wyszyńskiego, Mt5,14 | Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego oraz Centrum Myśli Jana Pawła II.

Spotkania będzie można na żywo oglądać w internecie na stronie www.archidiecezja.warszawa.pl oraz kanale YouTube - https://youtu.be/Vn7gLDFgwn8

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem