Prowincjał – br. Marian Szamrej – na początku Mszy św. powitał gości i wyjaśnił historyczne uwarunkowania działalności zgromadzenia. – Wiele osób pyta, dlaczego świętujemy 50-lecie, skoro Bracia Szkolni są obecni w Polsce o wiele dłużej. Rzeczywiście, Bracia przybyli na ziemie polskie w 1903 r., a w Częstochowie osiedlili się w roku 1922 w celu utworzenia tutaj domu formacyjnego. Administracyjnie byliśmy częścią prowincji austriackiej, a po II wojnie światowej zostaliśmy połączeni z prowincją czechosłowacką, którą kierował br. Alfons Słaboszewski. Naszą sytuacją zainteresował się kard. Stefan Wyszyński, który podkreślał, że zgromadzenie jest Kościołowi w Polsce bardzo potrzebne. Dzięki jego staraniom utworzono w Polsce prowincję, a jej pierwszym wizytatorem został br. Stanisław Rybicki – mówił.

Wychowywać w duchu prawdy i miłości

Abp Wacław Depo podkreślił, że uroczystość jest dziękczynieniem Bogu za dar św. Jana de La Salle i za Zgromadzenie Braci Szkolnych, które wychowuje dzieci przez prawdę i miłość. Zwracając się do młodzieży i rodziców, podkreślił, że każde pokolenie musi na swój sposób odkryć piękno i radość wiary. Wiara, która jest łaską, angażuje to, co mamy najbardziej własnego: intelekt, serce, wolność i głęboką relację z Bogiem, który działa w naszym wnętrzu.

Z Dziejów Apostolskich dowiadujemy się, że nawet tak silny i nieustraszony apostoł, jakim był św. Paweł z Tarsu, przeżywał chwile wahań i lęku, wtedy Pan Bóg umacniał go słowami: „Przestań się lękać, przemawiaj, bo Ja jestem z tobą”. To doświadczenie uczy, że należy ufać Panu Bogu bardziej niż własnym planom. Od wieków jesteśmy świadkami wypaczania prawdy, fałszywe oskarżenia dotyczyły Apostołów, dotyczyły także Jezusa. – Prawda jest zawsze atakowana przez kłamstwo – zauważył. – Dziś mało się mówi o umiłowaniu prawdy, bo to jest temat niemodny, zwłaszcza w czasie kampanii wyborczych – podkreślił Ksiądz Arcybiskup. Dodał, że prawda stanowi dewizę dotyczącą wychowania w szkołach Braci Szkolnych. – Dzieci i młodzież, które nie znają smaku prawdy, ulegną kłamstwu i iluzji, w których doskonaleniu specjalizuje się świat, a wszelka iluzja jest pozorem prawdy, pozorem wartości i godności ludzkiej – podkreślił Metropolia Częstochowski.

Mówiąc o wychowaniu, przypomniał bł. Matkę Teresę z Kalkuty, która nawiązała kiedyś dialog z rodzicami niepełnosprawnej dziewczynki, którzy powiedzieli jej, że córka jest dla nich nauczycielką miłości, uczy ich miłości poprzez cierpienie. – Módlmy się za wstawiennictwem św. Jana de La Salle, abyśmy mogli odpowiedzieć na jego miłość przez codzienną służbę w naszych rodzinach i naszych wspólnotach – powiedział na zakończenie.

Ubogi wśród ubogich

W dalszej części uroczystości, jaka odbyła się w szkole, uczniowie przedstawili biografię i charyzmat urodzonego w 1651 r. w Reims we Francji św. Jan de La Salle, który otrzymał doskonałą formację intelektualną i ascetyczną w seminarium Saint-Sulpice w Paryżu. Po przedwczesnej śmierci rodziców musiał wrócić do domu, by zająć się dziesięciorgiem młodszego rodzeństwa.

Święcenia kapłańskie przyjął w 1678 r. Ubolewał nad stanem szkół we Francji i brakiem dostępu do edukacji rzesz dzieci i młodzieży. Zaangażował się w tworzenie szkół dla ubogich oraz formację nauczycieli dla szkół, w których przeprowadzono wiele reform – m.in. wprowadzono zasadę bezpłatności nauczania, a łacinę zastąpiono językiem francuskim. Stopniowo grupa nauczycieli przekształciła się we wspólnotę zakonną, która z czasem przyjęła nazwę: Bracia Szkół Chrześcijańskich.

Bracia nie przyjmują święceń kapłańskich, by całkowicie poświęcić się pracy pedagogicznej. Mimo perswazji otoczenia św. Jan de La Salle zrezygnował z godności kanonika, a podczas surowej zimy 1684/85 swój majątek rozdał potrzebującym. Stał się ubogim wśród ubogich. Był wielokrotnie oskarżany przez związek nauczycielski, który nie godził się z jego reformami. Pozostawił liczne książki, m.in. „Prowadzenie szkół chrześcijańskich”, „Obowiązki chrześcijanina” oraz „Zasady chrześcijańskiej grzeczności i kultury”. 15 maja 1958 r. św. Pius XII ogłosił św. Jana de La Salle patronem nauczycieli.