Reklama

Media

Czwarta władza jest potrzebna

Czwartą władzą nazywa się tradycyjnie, jeszcze niedawno nawet bardzo często, środki społecznego przekazu albo mówiąc krócej – media. Odnoszę jednak wrażenie, że dziś mówi się o tym znacznie rzadziej niż 15, 10, a nawet 5 lat temu. Powód jest tak samo prosty i oczywisty: świat mediów szybko się zmienia, a rolę dostarczycieli informacji i kreatorów opinii przejmuje dziś od niedawnych monopolistów – prasy, radia i telewizji – wiele innych podmiotów, korzystających z nowych narzędzi społecznej komunikacji. Najogólniej mówiąc, chodzi o Internet, a w szczególności o media społecznościowe

Wydawcy wielu, kiedyś potężnych, gazet walczą dziś o przeżycie. Lokalnych rozgłośni radiowych, które jeszcze dwadzieścia kilka lat temu wyrastały w Polsce jak grzyby po deszczu, dziś próżno szukać w eterze. Stosunkowo dobrze ma się jeszcze telewizja, ale i jej znaczenie z roku na rok spada. Wszystko przenosi się na inny, szybko rosnący areopag wymiany opinii i informacji, czyli do sieci. Tam zaś mieszają się role nadawców i odbiorców, a potencjalnie komunikatorem może być każdy i każda. To rodzi nowe problemy i wyzwania.

Na to chce zwrócić uwagę papież Franciszek, który na 52. Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu – w Polsce będziemy go obchodzić w trzecią niedzielę września 2018 r. – wybrał nowy, ale szybko „rozwijający się” (ten cudzysłów jest bardzo, bardzo duży i znaczy przede wszystkim ubolewanie) fenomen fake news.

Problem stary i nowy

Problem jest i stary, i nowy zarazem. Stary w tym sensie, że fake news to najzwyklejsze kłamstwo, a z całej Biblii wiadomo, kto jest ojcem kłamstwa. „Od początku był on zabójcą i nie wytrwał w prawdzie, bo prawdy w nim nie ma. Kiedy mówi kłamstwo, od siebie mówi, bo jest kłamcą i ojcem kłamstwa” (J 8, 44).

Reklama

Zjawisko jest zaś nowe w tym sensie, że w dobie coraz bardziej zaostrzających się sporów politycznych, wciągającej niczym czarna dziura chciwości, a na dodatek łatwej, bo taniej, dostępności narzędzi informacyjnych kłamstwa w naszym życiu społecznym jest bardzo dużo. Jego odłamy krążą po orbitach niczym śmieci w kosmosie. I przeciętnemu człowiekowi coraz trudniej jest – a czasem wydaje się, że jest to niemożliwe – oddzielić ziarno od plew. Zdarza się przecież, że dzięki fake news wygrywa się dziś wybory. Za ich pomocą wykańcza się konkurencję, stygmatyzuje się pojedyncze osoby i całe grupy społeczne i wypala niemożliwe do zatarcia piętno na opinii publicznej.

Przed tą metodą siania kłamstwa wśród prawdy przestrzegał już Pan Jezus w przypowieści o chwaście, który siał, sieje i będzie siał nieprzyjaciel Boga i człowieka, wspomniany ojciec kłamstwa (Mt 13, 24-30). Dziś to sianie nieprawdy tak bardzo zachwaszcza prawdę, że rok temu w Wielkiej Brytanii redaktorzy słownika Collinsa uznali zbitkę słowną „fake news” za słowo roku właśnie z racji „kariery” (znowu duży cudzysłów), którą robią fake news. Nazwać je efektem luźnego podejścia do prawdy to jakby nic nie powiedzieć.

Ponadczasowy patron

Przyjął się w Kościele zwyczaj, że temat kolejnego Światowego Dnia Środków Społecznego Przekazu Papież ogłasza 29 września, w święto Świętych Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała, bo Gabriel to patron radiowców. Pełny tekst orędzia jest z kolei ogłaszany 24 stycznia, we wspomnienie św. Franciszka Salezego, który patronuje ludziom mediów – dziennikarzom.

Reklama

Św. Franciszek dziennikarzem nie był. Żył na długo przed tym, jak gazety stały się powszechne. W jego czasach dopiero raczkowały. Patron żurnalistów może nawet jakąś gazetę miał w ręku. Zresztą to nieważne. Mniej ważne jest też, że dużo i znakomicie pisał. Ponadczasową sprawą, istotną dla dziennikarzy, jest to, że był wspaniałym kierownikiem duchowym. Był mistrzem nie tylko własnego życia duchowego, ale i pomocy innym – przez słowo – w kształtowaniu tego ducha. Bez dwóch zdań dziennikarze, mimo że ich rola się zmniejsza, co niekiedy rodzi frustrację i pokusę pójścia na skróty, ciągle wykonują zawód zaufania publicznego. Są odpowiedzialni za prawdę i za to, że ich odbiorcy żyją w prawdzie. W tym sensie św. Franciszek ze swą światowością, łagodnością, solidnym wykształceniem i nieustannym dokształcaniem się, ale i troską o swojego ducha jako formatora ludzkich dusz, ludzkich osobowości jest i pozostanie wzorem dla dziennikarzy. Nie zmienią tego żaden przełom ani żadna rewolucja w świecie przekazu informacji, które na bank nas czekają.

Dowody na potrzebę czwartej władzy

Niepewne swej przyszłości tradycyjne media i pracujący w nich dziennikarze są jednak potrzebni, a nawet niezbędni – jak niezbędna dla zdrowia demokracji jest właśnie czwarta władza. Władza, która działa w imieniu obywateli i w ich imieniu oraz dla ich dobra patrzy na ręce władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. Bez wolnych, silnych mediów i profesjonalnych dziennikarzy nie będzie miał kto tego robić. Zniknie funkcja kontrolna, której nie zastąpią wykorzystywane przez polityczną opozycję (ona również jest po to, żeby władzy patrzeć na ręce) media społecznościowe. Choćby z tego względu, że na polityków zawsze działa pokusa „ręka rękę myje”.

Dziennikarze nadal są zabijani i giną, gdy wypełniają swoją misję. Także w Europie. Także w państwach o ugruntowanej demokracji, czego przykład mieliśmy niedawno na Malcie, gdzie pod samochodem dziennikarki śledczej (coraz rzadszy rodzaj dziennikarstwa) Daphne Caruany Galizii wybuchła bomba. Powszechnie ocenia się to wydarzenie jako mord polityczny i karę za odwagę, którą poniosła ta dzielna kobieta, bo odważyła się drążyć temat finansowych przekrętów w elitach maltańskiej władzy.

W ubiegłym roku zginęło na całym świecie mniej dziennikarzy niż w 2016 r. To dobrze, że jest mniej śmierci. Nie znaczy to jednak, że świat się poprawia albo że jest mniej wojen, konfliktów i afer kryminalnych. Wiemy wszyscy, że jest więcej. Ginie mniej dziennikarzy, bo ich jest po prostu mniej. Także z tego powodu, że wielu redakcji już nie stać, żeby wysłać reportera w rejon konfliktu czy oddelegować dziennikarza śledczego na długie miesiące do żmudnej pracy, z której nie wiadomo, czy coś będzie. Wydawcy przy pogarszających się wynikach finansowych coraz łatwiej ulegają presji dominującej do tej pory w fabryce zapałek, że czas to pieniądz – kosztem zasady, że dziennikarstwo to przede wszystkim misja, a na drugim miejscu profesja.

Nasza odpowiedzialność

Pozwolę sobie na jeszcze jedną uwagę. Dzień Środków Społecznego Przekazu ustanowiono podczas Soboru Watykańskiego II ze względów pedagogicznych. Wolą ojców soborowych było to, aby w tym dniu wiernych Kościoła pouczyć, uwrażliwić na szanse, ale i zagrożenia, które wiążą się z coraz intensywniejszą obecnością środków społecznego przekazu – dziś takich, o których pół wieku temu nikomu się nie śniło – w życiu ludzi.

Dziś żyjemy już nawet nie w nowej epoce, ale w nowej erze informacyjnej, przeszedłszy po drodze kilka rewolucji. Ile jest jeszcze przed nami? Dobry Bóg raczy wiedzieć. Tego nawet najwięksi wizjonerzy nie są w stanie przewidzieć.

Jaka jest najbardziej istotna zmiana w stosunku do świata, który znali ojcowie soborowi? Nastąpiło ich tak wiele, że trudno wybrać najważniejszą. Ale w przypadku fake news najistotniejsze wydaje się to, że pół wieku temu była niewielka grupa nadawców i wielka grupa odbiorców. Spowodowane było to tym, że nadawanie było drogie. Po nastaniu ery cyfrowej nadawcą może być już każdy, bo nie wymaga to wielkich środków. Teoretycznie produkowany przez blogerów, youtuberów, facebookowców i twitterowców – żeby poprzestać tylko na tych grupach – „content” jest dostępny dla wszystkich. Inną kwestią jest, do ilu naprawdę, przygotowany przez Kowalskiego czy Nowaka, komunikat dotrze. Do kogoś dotrze jednak na pewno. O ile wcześniej odpowiedzialność większości ludzi, w tym większości wiernych Kościoła, była odpowiedzialnością odbiorców, o tyle dziś jest to odpowiedzialność zarówno odbiorcy, jak i nadawcy. Jak zawsze wtedy, gdy mówimy o słowie, odpowiedzialność jest odpowiedzialnością za prawdę. Dla nas, chrześcijan, jest jedno Słowo, które jest tożsame z prawdą. To Słowo, które było na początku (J 1, 1) i które jest „drogą i prawdą, i życiem” (J 14, 6), i które jest Omega (Ap 22, 13).

2018-01-17 10:04

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Franciszek wsparł dziennikarzy i sprzedawców gazet ulicznych

[ TEMATY ]

dziennikarze

Franciszek

youtube.com/vaticannews

O znaczeniu informacji przekazywanych przez osoby najuboższe a także swym uznaniu dla inicjatyw podejmowanych przez dziennikarzy prasy ulicznej zapewnił Ojciec Święty w specjalnym skierowanym do nich przesłaniu.

Oto tekst papieskiego przesłania w tłumaczeniu na język polski:

Życie milionów ludzi na naszym świecie, zmagających się już z tak wieloma trudnymi wyzwaniami i uciskanych przez pandemię, zmieniło się i jest wystawiane na próbę. Osobom najsłabszym, niedostrzeganym, bezdomnym grozi, że zapłacą najcięższy rachunek.

Pragnę zatem pozdrowić środowisko gazet ulicznych, a zwłaszcza z ich sprzedawców, którzy w większości są bezdomni, poważnie marginalizowani, bezrobotni: tysiące ludzi na całym świecie żyją i mają pracę dzięki sprzedaży tych niezwykłych gazet.

We Włoszech myślę o pięknym doświadczeniu Scarp de' tenis - projektu Caritas, który pozwala ponad 130 osobom znajdującym się w trudnej sytuacji zyskać dochód, a wraz z nim dostęp do podstawowych praw obywatelskich. Myślę także o doświadczeniu ponad 100 gazet ulicznych na całym świecie, wydawanych w 35 różnych krajach i w 25 różnych językach, zapewniających pracę i dochody ponad 20 500 bezdomnym na świecie. Od wielu tygodni gazety uliczne nie są sprzedawane, a ich sprzedawcy nie mogą pracować. Chcę zatem wyrazić moją bliskość dziennikarzom, wolontariuszom, osobom, którzy żyją dzięki tym projektom i które w tych czasach poświęcają się wielu ideom innowacyjnym. Pandemia utrudniła waszą pracę, ale jestem pewien, że wielka sieć gazet ulicznych na świecie powróci silniejsza niż wcześniej. Spojrzenie na najbiedniejszych w tych dniach, może pomóc nam wszystkim uświadomić sobie, co z nami naprawdę się dzieje i w jakim jesteśmy stanie. Do was wszystkich kieruję moje przesłanie wsparcia i braterskiej przyjaźni. Dziękuję za wykonywaną przez was pracę, za informacje, które przekazujecie i za opowiadane przez was historie nadziei.

FRANCISZEK

Dom Świętej Marty, 21 kwietnia 2020

CZYTAJ DALEJ

Doszliśmy za wszystkich z Łowickiej Pielgrzymki

2020-05-31 15:22

[ TEMATY ]

Jasna Góra

koronawirus

pandemia

pielgrzymka łowicka

źródło: BPJG

Wielkie wzruszenie towarzyszyło wejściu 365. Łowickiej Pieszej Pielgrzymki na Jasną Górę. Pierwsza w tym roku piesza pielgrzymka, nazywana ‘jaskółką’ pielgrzymowania, mimo trudności na trasie pielgrzymowania, dotarła do Matki Bożej w sobotę, 30 maja.

Pielgrzymka wyruszyła z Łowicza na Jasną Górę 25 maja. Jeszcze tego samego dnia została zatrzymana przez policję, gdyż według funkcjonariuszy doszło do naruszenia przepisów dotyczących epidemii, a bezpośrednim powodem zatrzymania pielgrzymki było nielegalne zgromadzenie. Część pątników wróciła do domów, a część kontynuowała pielgrzymkę. We wtorek, 26 maja, łowicką pielgrzymkę rozwiązano. Od 27 maja pielgrzymka powróciła na szlak, ale odbywała się w innej formie - ks. Wiesław Frelek, przewodnik pielgrzymki, dostał pozwolenie na przemarsz 5-ciu osób.

Mimo padającego deszczu, tradycyjnie, trzykrotnie padali na twarz pielgrzymi z Łowicza przed Szczytem jasnogórskim. Oddali hołd pod pomnikiem Prymasa Tysiąclecia kard. Stefana Wyszyńskiego. Łzy wzruszenia widać było w oczach pielgrzymów, kiedy witali się z Matką Bożą w Kaplicy Cudownego Obrazu.

Na swych pielgrzymów czekał bp Józef Zawitkowski, biskup senior z Łowicza. „Żebyście wiedzieli, jakie to dla mnie jest przeżycie - mówił w rozmowie z dziennikarzami bp Zawitkowski - Oni idą 365 razy, a ten rok - 1100 lat od Cudu nad Wisła, 100 lat urodzin papieża, trzeba lecieć, jaskółki...ale epidemia. Wiara mocniejsza jest od epidemii, wiara mocniejsza jest od panowania. Szli, mieli przygody. To nie pierwszy raz, rozpędzali ich Kozacy, rozpędzali ich zaborcy, strzelali do nich Niemcy, aresztowali ich ubowcy, ale co tam. Żebyście znali dusze Łowiczaka - wszystko przejdą, wszystko przeminą i Matce Boskiej śpiewają z taką radością. Wy nie znacie tych Księżaków, oni mają dusze twarde i zostanie to im w sercu. Następna pielgrzymka, 366. będzie większa, bo to jest doświadczenie, które umacnia wiarę”.

Anna Powroźnik

365. Piesza Pielgrzymka Łowicka, 30 maja 2020 r.

„Módlcie się z nami, my będziemy modlić się za was - prosił biskup Zawitkowski - Pan Bóg odmieni nasz los ku dobremu. Jutro Zielone Świątki, będzie już wszystko inaczej, w kościele będą wszyscy, już nie będą nam wymierzać miejsca, a przyjdzie czas, że Pan Bóg nas pozna, jak zdejmiemy maski”.

Słowa powitania do Łowiczaków skierował w Kaplicy Matki Bożej o. Samuel Pacholski, przeor Jasnej Góry.

Ojciec przeor porównał Pielgrzymkę Łowicką do gołębicy, która przynosząc Noemu zielony, świeży listek oliwki, zwiastowała, że wody potopu opadają: „Mam nadzieję, że wy przychodzicie jak jaskółka i jak gołębica pokoju, żeby nam zwiastować, że to, o co prosiliście, o ustąpienie pandemii, o potrzebne łaski nie tylko dla waszego diecezjalnego Kościoła, ale dla całej naszej Ojczyzny, przez trud, gorliwą modlitwę i pokutny charakter tej pielgrzymki, która odbyliście, że to wszystko przez ręce Maryi, zostanie nam dane”.

„Bardzo się cieszę, że mogę was tutaj witać. Waszej pielgrzymki nie powstrzymały wojny, zabory, stan wojenny, inne epidemie. Wasi ojcowie w 1894 roku pielgrzymowali prosić także o uwolnienie od epidemii cholery i wówczas wyprosili te łaskę dla Łowicza. Dzisiaj pieszo tutaj przyszły 22 osoby, ale są też inni, którzy dojechali, cała rzesza duchowych pielgrzymów”.

„Przychodzicie tutaj jako zwiastuni dobrej nowiny - podkreślał ojciec przeor - Jako ci, którzy już nie tylko w tym roku w imieniu Łowicza, ale myślę całej Ojczyzny, po tych ponad dwóch miesiącach czasu, kiedy ta Kaplica była niemalże opustoszała, przychodzicie i w tym pierwszym dniu, kiedy możemy się tutaj gromadzić tak jak zawsze, bez żadnych limitów, przychodzicie, aby zwiastować, że Maryja jest Tą, która w sposób potężny oręduje za nami. Jej zawierzamy naszą Ojczyznę, Kościół w Polsce, wasze rodziny, diecezję łowicką”.

„Pielgrzymowanie jak zawsze było wspaniałe - zapewnia ks. Wiesław Frelek, przewodnik pielgrzymki - Najważniejsza jest intencja, z jaką idziemy. Wiadomo, że były troszeczkę problemy z naszym wyjściem z Łowicza. Na szlaku spotkały nas nieprzewidywane wydarzenia, ale Matka Najświętsza zostawiła tych, których chciała, i najważniejsze, że jesteśmy na Jasnej Górze. Wyprosiliśmy intencje, jedna już się spełniła, bo prosiliśmy o deszcz, zmoczyło nas dwa razy i dzisiaj myślałem, że będzie jeszcze ulewniejszy, ale Pan Bóg nas pokropił tak, byśmy czyści weszli na Jasną Górę. Ufam, że ta pandemia ustanie, bo o to prosiliśmy cała drogę”.

„Trzeba wyjść z domu - radził kolejnym pielgrzymkom, ks. Frelek - Po prostu trzeba wyjść z domu, nie bać się. Co będzie dalej? Pan Bóg sprawi, że będzie wszystko dobrze, ale trzeba się odważyć i wyjść na pątniczy szlak”.

*

Pielgrzymi z Łowicza zebrali się na Mszy św. o godz. 15.30, której w Kaplicy Matki Bożej przewodniczył biskup Józef Zawitkowski. Na Eucharystii zgromadzili się pielgrzymi piesi, mieszkańcy Łowicza, którzy dotarli autokarami na powitanie pielgrzymki, a także władze samorządowe.

„Łowiczanie kochani, nie powinienem dziś mówić kazania. Wy jesteście głośnym krzykiem, jak ja was za to kocham” - mówił na początku Mszy św. bp Zawitkowski, któremu wzruszenie wyraźnie odbierało głos.

Kazanie było „przypowieścią, bajką, ale prawdziwą z morałem”. Ks.biskup mówił o pielgrzymce - ‘jaskółce’, która na Jasną Górę przyleciała w śmiertelną pandemię.

„Matko Częstochowska, ‘jaskółki’ przyleciały - mówił w homilii biskup senior z Łowicza - 365. Łowicka Piesza Pielgrzymka przyszła do Ciebie, ale taka smutna, jak nigdy, taka szara, w maskach, podziobana, bez tańców, bez śpiewów, rozżalona, ale przyszła”.

„O moje ptaszyny kochane, kto was tak na żółto i pomarańczowo pomalował? Dlaczego macie czarne maski? Dlaczego nosicie na dziobach żałobę? Biedne moje. Ze starego starostwa i z miejskiego ratusza pelikany przyleciały i są z wami, już nie płaczcie, nie jesteście sami”.

„Policjanci drodzy, wiem, że to nie wasza wina - mówił ks. biskup nawiązując do policyjnych kontroli pielgrzymów - Jakiś jastrząb, albo kruk drapieżny tak wam kazał. Niech Pan Bóg mu przebaczy (...) Panowie pamiętajcie, że wiara mocniejszą jest od panowania, a wyście nam kościoły na metry pomierzyli. To nie tak, panowie”.

Pielgrzymkę zakończyły słowa podziękowań.

Tradycją łowickiego pielgrzymowania jest przybywanie do Maryi Częstochowskiej na Zielone Świątki, czyli uroczystość Zesłania Ducha Świętego. W częstochowskim sanktuarium Łowicka Pielgrzymka zwana jest „jaskółką pieszego pielgrzymowania”, bo to właśnie ona rozpoczyna ‘sezon pielgrzymkowy’ na Jasną Górę.

Łowicka Piesza Pielgrzymka jest jedną z najstarszych w Polsce. Pątnicy wędrują na Jasną Górę nieprzerwanie od 1656 roku. Podczas tegorocznej pielgrzymki przypomniano, że 125 lat temu pątnicy z Łowicza uprosili ustanie zarazy cholery, która dziesiątkowała ich miasto.

CZYTAJ DALEJ

Mieczysław Guzewicz o roli Maryi

2020-06-01 09:40

[ TEMATY ]

Parafia na Winnicy

Mieczysław Guzewicz

Kamil Krasowski

Prof. Mieczysław Guzewicz 31 maja wygłosił w parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Zielonej Górze katechezę pt. "Maryja w małżeństwie, w rodzinie i Ojczyźnie".

https://youtu.be/72IAR1MPIX8

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję