Reklama

Niedziela w Warszawie

Studiowanie na kolanach

Z ks. dr. Wojciechem J. Bartkowiczem, rektorem Wyższego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie, rozmawia Andrzej Tarwid

Niedziela warszawska 26/2019, str. 6-7

[ TEMATY ]

seminarium

Artur Stelmasiak

Ks. dr Wojciech J. Bartkowicz

ANDRZEJ TARWID: – „Miejsce, gdzie uczą na księdza” – taką świadomość na temat seminariów duchownych ma większość wiernych. Jak w największym skrócie można opisać etapy nauki kleryków?

KS. WOJCIECH BARTKOWICZ: – Najpierw uczą się dojrzałości ludzkiej, potem autentycznego chrześcijaństwa. Wreszcie uczą się być księdzem.

– Seminarium duchowne to więcej niż studia. Czym w takim razie różni się rola rektora seminarium od bycia rektorem uniwersytetu?

– Rektor w seminarium jest przede wszystkim wychowawcą. Jest jak starszy brat przy tych, którzy poczuli w sercu wezwanie do służby Bożej. Stara się im pomóc dorosnąć do momentu, kiedy będzie można przedstawić ich biskupowi do święceń.

– W seminarium poza profesorami wykładającymi konkretne przedmioty są też – nieobecni na studiach świeckich – ojcowie duchowi. Jakie oni mają zadania?

– Być przewodnikami duchowymi, mistrzami modlitwy i towarzyszami drogi powołania, i to w kontekście najbardziej intymnym, a więc spraw sumienia.

– Jacy kapłani zostają ojcami duchowymi w seminariach?

– Dojrzali od strony ludzkiej i doświadczeni od strony kapłańskiej. A także otwarci na swoich braci. Troskliwi, roztropni i mający dobre intuicje duchowe. Krótko mówiąc – są to dobrzy księża.

– Jest rektor, ojcowie duchowni, wychowawcy i wykładowcy. Wszyscy razem mają przygotowywać kleryków do kapłaństwa. Ale na czym w praktyce ta formacja polega?

– Św. Jan Paweł II mówił o tym, że są cztery pola formacji kapłańskiej. Po pierwsze, jest to formacja ludzka. Na tym polu chodzi o uporządkowanie tych wszystkich skomplikowanych dynamizmów, które są w każdym człowieku. To wszystko trzeba poznać, uporządkować a czasem leczyć.

– Kolejne pole to?

– Formacja duchowa, czyli głębokie zaprzyjaźnienie się z Bogiem, który wzywa. Jest to nauka języka, którym Bóg do nas mówi i wejście w coraz głębszą relację z Nim. Dzięki temu jest możliwe zweryfikowanie tego, czy to naprawdę Bóg woła, czy też jest to na przykład realizacja własnych marzeń.

– Co obejmuje trzecie i czwarte pole formacji kapłańskiej według św. Jana Pawła II?

– Trzecie pole, to formacja intelektualna, czyli najkrócej mówiąc studia filozoficzno-teologiczne . I czwarte,to formacja pasterska (pastoralna). Jest to ćwiczenie się w tym, jak praktycznie towarzyszyć swoim siostrom i braciom chrześcijanom na drodze życia, w budowaniu wspólnot, przeżywaniu tajemnic życia – radosnych i bolesnych, tak, aby wreszcie razem dostać się do Nieba.

– Na ile ważni w procesie formacji kapłańskiej są wykładowcy, a jaką rangę ma indywidualna praca każdego kleryka?

– Jedno i drugie jest ważne, bo jedno bez drugiego byłoby mało twórcze. Ważne jest świadectwo wykładowcy, który ma nie tylko mówić o Bogu, ale sobą pokazywać, że to, co mówi, jest prawdą głęboko przez niego przeżytą. Ale jeszcze ważniejsze jest to, aby klerycy pytania teologiczne, pytania własne oraz pytania ludzi przynosili Bogu żywemu i na kolanach słuchali Jego wykładu. Mogę zapewnić, że klerycy codziennie tego wykładu na kolanach słuchają adorując Najświętszy Sakrament, medytując Słowo Boże czy modląc się brewiarzem.

– Ksiądz towarzyszy klerykom na co dzień. Jak to jest obserwować ludzi, którzy mierzą się z Bogiem i jak Ksiądz powiedział – przynoszą przed ołtarz pytania swoje i innych ludzi?

– Jest to dla mnie wielki dar. Patrzę na młodych ludzi, którzy mocują się z pytaniem o powołanie. I którzy mają naprawdę wielkie i święte pragnienia. Przy nich wzmacnia się moja wiara. Przy nich przypominam sobie również moje zmagania, umacniam się w przekonaniu, że Bóg mnie potrzebuje, że ma dla mnie zadanie. Dla mnie jest więc łaską patrzeć na tych młodych ludzi. Jak mogę, tak staram się im jakoś pomóc, choć nie przeceniam swoich możliwości...

– Dlaczego nauka w seminarium trwa aż 6 lat?

– Ponieważ dojrzałe człowieczeństwo, dojrzałe chrześcijaństwo i dojrzałe serce pasterza – to wszystko wymaga czasu. Dodatkowo studia seminaryjne obejmują tak naprawdę dwa kierunki studiów – filozofia w podstawowym korpusie oraz teologia. Obie dyscypliny są bardzo bogatymi dziedzinami wiedzy. Studia w seminarium są przez to bardzo intensywne.

– Co więc najwięcej czasu zajmuje klerykom w seminarium, pamiętając o wspomnianym wcześniej zadaniu rozwoju własnej duchowości?

– Najpierw będą to studia i nauka. Potem modlitwa, która w zależności od okresu liturgicznego zajmuje klerykom 2-3 godziny dziennie. Wreszcie życie we wspólnocie i praca na rzecz wspólnoty.

– Profesorowie na świeckich studiach mówią „o ten student jest zdolny, będzie dobrym specjalistą”. A czy w seminarium jest jakiś etap, po którym wykładowcy mogą powiedzieć, że ktoś w przyszłości będzie dobrym księdzem?

– Tylko Pan Bóg zna ludzkie serca. Czasem ci, którzy „dobrze się zapowiadali”, słabo kończyli. I odwrotnie – słabi, przeciętni wyrośli na wspaniałych duszpasterzy. Przewidywanie jest więc trudne, a jak próbujemy to robić, to Pan Bóg uczy nas pokory...

– Od 21 lat posługuje Ksiądz w seminarium przy Krakowskim Przedmieściu 52. Jak na przestrzeni lat zmieniły się osoby chcące zostać kapłanami?

– Dokładnie tak, jak młodzież w Polsce. Wszystkie boleści i radości związane z młodym pokoleniem pukają do drzwi seminarium.

– A gdyby wskazać na jedną sprawę, która powinna nas szczególnie niepokoić nie tylko w kontekście formacji kapłańskiej?

– Jest to słabsza kondycja rodziny, co powoduje wiele problemów i deficytów. W seminarium musimy myśleć razem z alumnami, jak te deficyty i problemy przezwyciężać. A czasem nawet, jak leczyć rany zadane w młodości.

– Jak to robicie?

– Każdy potrzebuje czegoś innego. Formatorzy seminaryjni różnicują wyzwania, które stawia się wychowankom, indywidualizują tok ich formacji, bo nie wszyscy muszą iść w jednym tempie do święceń. Czasem kierujemy wychowanków do formacji poza seminaryjnym domem. Ufamy, że właśnie tam doświadczą czegoś, co jest im potrzebne z punku widzenia rozwoju ludzkiego czy rozwoju ich wiary.

– A co w kandydatach do seminarium jest niezmienne? Mimo że zmienił się ustrój, gospodarka, prawa, obyczaje, technika, itd.

– Nie zmieniło się to, że Pan Bóg uparcie puka do serc ludzkich, niezależnie od tego, czy wychowali się w poprzedniej epoce, czy też są dziećmi epoki Web 2.0. Ludzie ci czują „niepokój powołania”, on smakuje ciągle tak samo.

– Z czego wynika ten „niepokój powołania”?

– Z tego, aby się nie minąć z wolą Bożą. Żeby nie zgubić swojego szczęścia, które jest właśnie w tym, by przyłączyć się do Boga, który ma pomysł dla mojego życia. Wtedy mamy pewność osiągnięcia naszego życiowego maksimum. A właśnie takiego życia – „na maksa” – chce każdy młody człowiek.

– Na początku kandydat na kleryka odbywa rozmowę. Czego ona dotyczy i w jakich okolicznościach się odbywa?

– Jest to osobista rozmowa z rektorem. U nas najczęściej odbywa się ona na seminaryjnej furcie. Dotyczy m.in. historii powołania. Próbujemy razem czytać znaki Bożego działania w życiu kandydata.

– Nie wszyscy kandydaci się dostają. Co najczęściej jest przeszkodą? I co wówczas Ksiądz radzi?

– To zazwyczaj są kwestie jakiejś niedojrzałości. Jeżeli np. jest to świeża myśl, która nie osadziła się głęboko w sercu człowieka, to zalecamy dłuższy czas na wstępne rozeznanie. Bywają też przypadki, że w życiu kandydata zaistniały jakieś fakty, konkretne zaangażowania, które rodzą odpowiedzialność. W takich sytuacjach mówimy, że wszystkie te sprawy trzeba najpierw wyjaśnić albo tłumaczymy, że tego nie da się pogodzić z etosem, stylem życia kapłana, opartym na całkowitym darze z siebie.

– To musi być trudne doświadczenie. Inni przyjęci, a on nie...

– Oczywiście, ponieważ każdy – jak myślę – przychodzi tutaj z dobrą wolą. Chciałbym jednak podkreślić, że przyjęcie nie przesądza sprawy. Tak jak powiedziałem na początku rozmowy – seminarium to jest najpierw czas rozeznawania powołania. W logikę działania seminarium są więc wkalkulowane odejścia. Są więc tacy, którzy po jakimś czasie mówią: przemodliłem sprawę, przegadałem ją z kierownikiem duchowym – teraz wiem, że to nie moja droga. Dziękuję za ten czas rekolekcji, które tu przeżyłem. Idę spokojnie w życie świeckie i to na jego drogach będę realizował Bożą wolę.

– A czy są osoby, które pukają do bram seminarium po raz drugi?

– Tak. Są to osoby, które po odejściu z seminarium odkryły na nowo swoje powołanie, albo przychodzą znów, gdyż zrealizowali zalecenia, które wcześniej, w toku formacji, otrzymali.

– I co wtedy?

– Ponownie badamy sprawę. W ostatnich latach mieliśmy kilka takich przypadków. Większość z tych osób potrzebowała dłuższego i pogłębionego namysłu nad swoją drogą do kapłaństwa.

– Początek lipca to czas decyzji zwłaszcza dla maturzystów i kończących studia. Co radziłby Ksiądz tym, którzy wahają się, czy zapukać, czy nie do bram seminarium?

– Przez rok byłem w wojsku. Na zajęciach z taktyki mówiono nam, że w sytuacji niepewności czasami trzeba dokonać „rozpoznania bojem”, aby dowiedzieć się, co jest po drugiej stronie linii frontu. Tak więc osobie wahającej się powiem: spróbuj! Przychodząc przeżyjesz na pewno dobre rekolekcje. Nikt Ciebie tutaj za nogę nie przywiąże, jeśli to nie jest twoje powołanie – odejdziesz i pójdziesz inną Bożą ścieżką. Inaczej będziesz się męczył do końca życia, mówiąc sobie, że może Bóg Cię wołał, a ty byłeś tak małoduszny, że powiedziałeś: nie. Tak więc nie bój się spróbować. Czekamy.

– To rada dla kandydatów do seminariów. Ale na koniec chciałbym zapytać o radę dla rodzin, które, tak jak Ksiądz powiedział, dzisiaj przeżywają kryzysy. Coraz więcej naukowców wskazuje, że początek kłopotów mających miejsce w domu zaczyna się od zerwania z wiarą. Jak więc współpracować z łaską Bożą, aby nie zatracić w sobie powołania do bycia żoną, mężem, matką czy ojcem?

– Skoro taka jest diagnoza naukowców, to odpowiem tak jak lekarz, który nie owija w bawełnę, tylko wprost mówi prawdę swoim pacjentom, dowiadującym się o ciężkiej chorobie. Jeśli chcecie żyć – módlcie się! Przyjmujcie sakramenty! I otaczajcie się ludźmi, którzy wierzą – trwajcie w Kościele!

2019-06-25 14:10

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Zasłużony odpoczynek

2020-07-08 08:41

Niedziela sandomierska 28/2020, str. I

[ TEMATY ]

seminarium

rok akademicki

Ks. Wojciech Kania

Bp Nitkiewicz sadzi cedr libański w seminarium

W Wyższym Seminarium Duchownym bp Krzysztof Nitkiewicz przewodniczył Mszy św. na zakończenie roku akademickiego.

Wraz z ordynariuszem Eucharystię celebrowali: rektor seminarium ks. dr Rafał Kułaga, profesorowie, wychowawcy oraz ojcowie duchowni. W homilii bp Nitkiewicz zwracał uwagę, że wiedzę zdobytą w seminarium trzeba poszerzać i uzupełniać przez spotkania z Bogiem i ludźmi.

– Formację seminaryjną można porównać do budowania domu. Jest ona wzmacnianiem fundamentów i podciąganiem w górę ścian, zakładając, że jego wznoszenie będzie potem kontynuowane. Stąd potrzeba rozwoju życia duchowego, znajomości filozofii, teologii, prawa i innych dziedzin, opanowanie zasad i procedur, a zarazem umiejętność planowania. Setnik z przeczytanej Ewangelii również był uformowany w podobny sposób, posiadał stabilizację, jasno określone poglądy, a jednak, jakby poza tym programem, wbrew wyznawanym pewnikom, postawił wszystko na Chrystusa, gdyż zobaczył w Nim kogoś niezwykłego. Pan Jezus oraz Kościół w liturgii Mszy św. dają nam za przykład wiarę setnika, poganina. Ona nie jest ani statyczna ani elastyczna, lecz polega na spotkaniu Chrystusa i na zawierzeniu Mu. Wiedzę zdobytą w seminarium trzeba poszerzać, uzupełniać w spotkaniach z Bogiem i ludźmi. Bez uprzedzeń i wykluczania kogokolwiek. Dochowując wierności tradycji, warto jest szukać i odkrywać to, co nowe, weryfikując nasze poglądy oraz postawę. A Chrystus – Baranek Boży, który gładzi grzechy świata i przychodzi do mnie codziennie w Eucharystii – sub tectum meum (pod mój dach) – dokona cudów. Wystarczy tylko jedno Jego słowo i nasza dusza zostanie uzdrowiona.

Po Eucharystii na placu seminaryjnym bp Nitkiewicz wraz ze zgromadzoną wspólnotą seminaryjną zasadzili cedr libański. Ordynariusz ofiarował również do seminarium dwie sosny wejmutki wyhodowane z drzewa rosnącego w ogrodzie domu biskupiego.

CZYTAJ DALEJ

MON: defilada odwołana ze względu na pandemię

2020-08-05 07:12

[ TEMATY ]

wojsko

Artur Stelmasiak

Planowana na 15 sierpnia defilada została odwołana ze względu na ryzyko zakażenia koronawirusem – poinformowało MON odpowiadając na pytania PAP. Defilada ma się odbyć w innym terminie.

"Ministerstwo Obrony Narodowej podjęło decyzję o odwołaniu tegorocznej defilady wojskowej z okazji setnej rocznicy Bitwy Warszawskiej" - odpowiedział resort we wtorek na pytania PAP o to, czy defilada odbędzie się mimo trwającej pandemii, a jeśli tak, to w jakich warunkach.

MON poinformowało, że decyzja zapadła na spotkaniu ministra obrony Mariusza Błaszczaka z prezydentem Andrzejem Dudą, przedstawicielami służb sanitarnych, Ministerstwa Zdrowia oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. "Służby sanitarne nie rekomendowały organizacji tego wydarzenia. Defilady każdego roku przyciągają około 200 tysięcy osób. Tak wielkie zgromadzenia mogą zwiększać ryzyko zakażeń koronawirusem" – podkreślił resort.

Pozostałe przygotowywane przez MON uroczystości związane z obchodami setnej rocznicy Bitwy Warszawskiej odbędą się zgodnie z planem. Defilada zostanie przeprowadzona w innym terminie, który pozwoli na zachowanie pełnego bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom" - zapowiedziało MON.(PAP)

CZYTAJ DALEJ

Dr Ewa Dąbrowska: czy post może przedłużyć nasze życie?

2020-08-06 12:37

[ TEMATY ]

post

dieta

Bożena Sztajner/Niedziela

O tym, że przejadanie się nie służy zdrowiu, wiedziano już od dawna. Również w religii nieumiarkowanie w jedzeniu jest uważane za grzech, natomiast przeciwieństwo przejadania się, czyli post, to jeden z najważniejszych dobrych uczynków.

Post jest wielkim dobrodziejstwem dla znękanego licznymi chorobami współczesnego człowieka. Już żyjący w XVI wieku Paracelsus, uważany za jednego z ojców medycyny zachodniej, twierdził, że „post jest największym lekarstwem, to nasz lekarz wewnętrzny”, a amerykański pisarz Mark Twain powiedział: „Nawet mały post może znacznie więcej uczynić dla średnio chorego niż najlepsze leki i najlepsi lekarze”.

Dieta warzywno-owocowa jest w swej istocie także rodzajem postu, gdyż w porównaniu z tradycyjnym żywieniem dostarcza około pięciokrotnie mniej kalorii, białka oraz cukru i dwudziestokrotnie mniej tłuszczów.

Organizm, próbując się dostosować do tak skromnego żywienia, dokonuje całkowitego przeprogramowania – co ciekawe zawsze prozdrowotnie. Również moje doświadczenia z postem jako metodą leczenia potwierdzają jego wspaniałą potęgę leczniczą.

Obecnie istnieje bogate piśmiennictwo naukowe dotyczące postów, które donosi, że wszelkie przerwy w żywieniu, a zwłaszcza popularne ostatnio posty przerywane, są skuteczną metodą nie tylko profilaktyki i odwracania chorób, ale także przyczyniają się do odmłodzenia i przedłużenia życia. To niebywałe, że organizm ma zaprogramowane w genach samoleczenie i nawet wydłużanie życia – wystarczy tylko trochę postu, a reszta dokona się sama.

Zalety postu są niewątpliwe. W praktyce jednak zdarzają się sytuacje, w których to wyzwanie może przerastać nasze możliwości z przyczyn – wydawałoby się – prozaicznych: po prostu problemów z gryzieniem. U jednych są to braki w uzębieniu, u innych nasilona paradontoza i rozchwiane zęby. Są też osoby z obrzękiem błony śluzowej jamy ustnej, co uniemożliwia im spożywanie posiłków stałych, gdyż ciągle przygryzają błonę śluzową od strony policzków. W takich przypadkach wersja płynna diety okazuje się niezwykle przydatna.

Przypominam sobie także ciężki przypadek pacjenta, od dziesięciu miesięcy sparaliżowanego prawostronnie w wyniku udaru, który nie był w stanie nawet połykać pokarmów. Wówczas podawaliśmy mu przez sondę do żołądka potrawy z diety warzywno-owocowej w postaci koktajli (ang. smoothies) z surowych i gotowanych warzyw i owoców (zawierających bezcenny błonnik). Jakie było nasze zaskoczenie, gdy zaledwie po dziewięciu dniach kuracji nasz pacjent mógł już samodzielnie poruszyć sparaliżowaną ręką i nogą.

Same mechaniczne problemy związane z gryzieniem to nie jest jedyny powód przydatności płynnej wersji diety. Istnieje jeszcze aspekt psychiczny, związany z samą dietą warzywno-owocową. Otóż niektóre osoby, zwłaszcza na początku kuracji, mogą odczuwać niechęć do spożywania surowek. Sam widok albo zapach warzyw i owoców przyprawia takich pacjentów o odruchy wymiotne. Chętnie szukają innego rodzaju jedzenia, ale to – jak wiadomo – przerwałoby dobroczynny post. Pozostają więc im tylko marzenia o ulubionych potrawach, a to prowadzi do frustracji.

Jak widać, przywiązanie do tradycyjnego jedzenia jest bardzo silnym nawykiem. Zwykle w takich przypadkach polecaliśmy kilkudniowy „przerywnik” diety na samych sokach i najczęściej udawało się przebrnąć przez ten początkowy kryzys. Teraz proponujemy wersję płynną, w ktorej różnorodność koktajli stanowi ciekawą odmianę wobec tradycyjnej diety surowkowej.

Wiele osob wyraża chęć spróbowania przygotowanych w ten sposób potraw. Zwykle, jeżeli pojawiają się trudności z przeprowadzeniem postu warzywno-owocowego, pacjenci pytają, czy mogą przejść na żywienie pełnowartościowe. Otóż zawsze można przejść na żywienie pełnowartościowe, ale warto powracać do okresowych postów. Pamiętajmy, że aby cofnąć przewlekłe choroby (miażdżycę, cukrzycę, zwyrodnienia itd.), potrzeba ujemnego bilansu kalorycznego, a więc postu, który uruchamia spalanie tłuszczów i powoduje powstawanie ketogenów.

Dieta warzywno-owocowa jest właśnie przykładem diety ketogennej, która ma wiele korzyści zdrowotnych, a wśród nich cenną właściwość – uruchamia autofagię, czyli „samozjadanie”. W takim przypadku uszkodzone struktury czy zwyrodniałe białka są w pierwszym etapie niszczone, a następnie zamieniane na elementy zdrowe w procesie regeneracji. Samo żywienie pełnowartościowe nie cofa chorób, natomiast przeplatanie go postem – czyli tzw. posty przerywane – jest uznaną metodą leczenia z powodu swojej skuteczności i zyskuje rosnącą popularność.

Serdecznie polecam Państwu książkę Beaty Dąbrowskiej o diecie w wersji płynnej. Mam nadzieję, że zawarte w niej wartościowe przepisy będą cenną pomocą w przeprowadzeniu postu nie tylko dla mających kłopoty z gryzieniem, ale dla wszystkich, ktorzy szukają ciekawej formy urozmaicenia diety.

_______________________________________________

Artykuł zawiera treść wstępu do książki „Dieta warzywno-owocowa dr Ewy Dąbrowskiej w postaci płynnej”, Wydawnictwo WAM. Sprawdź więcej: Zobacz

wydawnictwowam.pl

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję