Reklama

Turystyka

Perełki z drewna

Drewno jest ciepłe, przytulne i piękne. Jego dostępność w Polsce, zdecydowała o szerokim wykorzystaniu go w budownictwie, m.in. sakralnym. A kunszt stolarskich mistrzów – wartość dodana tych walorów – sprawił, że mamy bogactwo drewnianych świątyń i kapliczek. Zamieszkał w nich Pan Jezus, bo czyż drewno nie było bliskie Rodzinie z Nazaretu?

Niedziela Ogólnopolska 33/2022, str. 40-41

[ TEMATY ]

drewno

TD

Wciąż czynny kościół z Rogowa w skansenie w Tokarni

Wciąż czynny kościół z Rogowa w skansenie w Tokarni

Turystyczna i religijna mapa Polski naznaczona jest szlakami architektury drewnianej.

Co to za szlak?

Za Szlak Architektury Drewnianej uznaje się drogowy szlak turystyczny powstały we współpracy województw śląskiego, małopolskiego i podkarpackiego. Współpraca nad tworzeniem szlaku trwała w latach 2001-03, a kilka lat później, w latach 2008-09, oznakowany został także Szlak Architektury Drewnianej w woj. świętokrzyskim.

Projekt ten to sposób na ocalenie przed zapomnieniem zabytków dawnej wsi, głównie architektury, ale również kultury, sztuki ludowej. Kościoły, cerkwie, przydrożne kapliczki, domy, chałupy i dworki, drewniane zabudowania gospodarskie, karczmy i leśniczówki, pałacyki i skanseny – to obiekty, które znalazły się w międzynarodowym spisie zabytków UNESCO. Projekt szlaku jest wspierany przez wojewódzkich konserwatorów zabytków i lokalne samorządy. Poznajmy najpierw dwa z nich...

Szlakiem śląskim

W woj. śląskim szlak ma długość 1060 km i obejmuje 93 obiekty oraz zespoły architektury drewnianej: kościoły, kaplice, dzwonnice, chałupy, karczmy, leśniczówki, pałacyk myśliwski, obiekty gospodarcze (młyn wodny i spichlerze) – w ich naturalnym otoczeniu. Na szlaku znajdują się też dwa skanseny: Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie i Zagroda Wsi Pszczyńskiej w Pszczynie. Za najstarsze obiekty na szlaku uchodzą kościoły Wszystkich Świętych: w Sierotach (pow. gliwicki) i Łaziskach (pow. wodzisławski), wzniesione w połowie XV wieku.

Szlak podzielono na kilka tras: główna ma długość 326 km i biegnie przez całe województwo. Została wytyczona z myślą o połączeniu szlaku w woj. małopolskim z planowanym szlakiem w woj. opolskim. Uzupełniają ją, liczące od 120 do 180 km, pętle: częstochowska, gliwicka, rybnicka, pszczyńska, beskidzka.

Andrzej Wisełka, przewodnik, który specjalizuje się w turystyce górskiej, uważa, że turyści niekoniecznie pragną tego rodzaju tras; jego zdaniem, w woj. śląskim wygrywają zabytki techniki, w które obfituje Śląsk. Z kolei Daria Pałecz, prezes Częstochowskiego Oddziału Przewodników PTTK, zaznacza, że zainteresowanie drewnianymi obiektami sakralnymi przybiera nieco elitarny charakter. – Coraz mniej jest przewodników fascynujących się architekturą drewnianą. Pamiętam, że np. śp. Edward Wieczorek był pasjonatem tego zagadnienia, które doskonale znał i do którego potrafił zaagitować – mówi. Pod rozwagę miłośników tego rodzaju tras poleca drewniane kościoły w Bronowie i Truskolasach.

Reklama

Kościół Matki Bożej Królowej Różańca Świętego w Bronowie, zbudowany na planie krzyża greckiego, powstał z fundacji hr. Andrzeja Dzierżanowskiego w 1611 r. Remontowany był kilkakrotnie, w XIX i XX wieku. Jest orientowany. Ten interesujący obiekt o konstrukcji zrębowej, z drewna sosnowego, składa się z nawy, trójbocznego prezbiterium oraz dwóch kaplic bocznych, które układając się w równoramienny krzyż grecki, tworzą symetryczny plan budowli. Kryty gontem dach kościoła ma zwieńczenie w postaci sygnaturki. Wyposażenie obiektu pochodzi przeważnie z XVII-XVIII wieku. W ołtarzu głównym umieszczone są obrazy Matki Bożej Różańcowej oraz św. Andrzeja, rzeźby św. Wojciecha i św. Stanisława. W nawach bocznych są ołtarze: Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, św. Mikołaja, św. Anny i czterech św. Janów. Dwa ostatnie ołtarze stanowią wyposażenie kaplicy św. Anny, która od nawy oddzielona jest kratą.

Z kolei obecny kościół w Truskolasach to obiekt wzniesiony w latach 1736-37 na miejscu poprzedniego. Truskolaska świątynia została zbudowana staraniem ówczesnego dzierżawcy starostwa Krzepice Józefa Winnera. Pierwotnie kościół miał dwie wieże. Wiek XIX przyniósł kilka remontów oraz przebudów. W 1835 r. wieże oraz dachy obiektu zostały nieco obniżone, zaś w 1877 r., gdy jedna z wież została uszkodzona przez wichurę, zdecydowano się na całkowitą rozbiórkę obu. Ostatni gruntowny remont przeprowadzono tu w latach 2006-07. I to tak dobrze, że w 2009 r. obiekt został laureatem ogłoszonego przez Generalnego Konserwatora Zabytków konkursu „Zabytek Zadbany”. Kościół Matki Bożej Truskolaskiej jest budowlą nieorientowaną, wzniesioną w konstrukcji zrębowej. Do wyposażenia obiektu, przeważnie późnobarokowego, należy sześć ołtarzy. W głównym znajduje się cudowny obraz Matki Bożej Truskolaskiej.

Reklama

Ach, Kieleckie, jakie cudne...

Na trasie Świętokrzyskiego Szlaku Architektury Drewnianej znajdujemy przede wszystkim budowle sakralne: kościoły i kaplice, np. modrzewiowy kościół św. Stanisława z 1527 r. w Choteleku Zielonym czy kościół św. Idziego i św. Mikołaja z 1459 r. w Zborówku. Możemy również zajrzeć do wnętrza drewnianych chałup w Kakoninie i Bodzentynie (Zagroda Czernikiewiczów). – Te chałupy jeszcze są przesiąknięte życiem; pani, która oprowadza po Kakoninie, niegdyś w tej chałupie spała – opowiada Dominik Kowalski, przewodnik świętokrzyski.

Za „absolutny hit” uważa się największe skupisko budownictwa drewnianego w regionie – Park Etnograficzny w Tokarni z zabytkowym kościółkiem z Rogowa, wciąż restaurowanym i czynnym liturgicznie na potrzeby wydarzeń w Parku Etnograficznym: dożynek, hubertusa, wielkopostnej Drogi Krzyżowej.

Ów kościół został podarowany w 1996 r. Muzeum Wsi Kieleckiej przez Kurię Diecezjalną w Kielcach. Zbudowano go w 1763 r. z fundacji podkanclerzego wielkiego koronnego Michała Wodzickiego, biskupa przemyskiego. Wyposażenie świątyni pochodzi głównie z XVIII wieku, podobnie jak znajdujący się w ołtarzu obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem. To kościół, w którym pachną zioła na Zielną i tatarak na Zielone Świątki; który daje chwilę kontemplacji turystom wędrującym po skansenie rozlokowanym na obszarze ok. 70 ha, z co najmniej 80 zabytkowymi obiektami.

Łącznie Świętokrzyski Szlak Architektury Drewnianej tworzą cztery trasy oraz tzw. Mała Pętla Kielecka, która zawęża swój zasięg tylko do stolicy województwa. Szlak o długości 500 km łączy ok. 40 cennych obiektów. Dominik Kowalski szczególnie poleca kościół w Topoli, dzwonnicę w Mieronicach czy unikatowy kościółek drewniany Przemienienia Pańskiego w Kielcach-Białogonie, z patriotycznymi wątkami.

Budowę białogońskiego kościoła w stylu zakopiańskim, autorstwa Mikołaja Galasa, zrealizowano w latach 1916-18. Drewniana, jednonawowa z bocznymi pomieszczeniami świątynia zbudowana jest na planie krzyża. W ołtarzu jest obraz Przemienienie Pańskie. W okresie okupacji kościół był ostoją patriotyzmu. Ówczesny proboszcz ks. kan. Mieczysław Połoska w miarę możliwości organizował obchody świąt narodowych 3 maja czy 11 listopada, a po Powstaniu Warszawskim powstańcy znaleźli schronienie w pobliskim budynku na Pietraszkach.

2022-08-09 12:38

Ocena: +2 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Co mamy z drewna

Niedziela Ogólnopolska 26/2022, str. 27

[ TEMATY ]

drewno

en.wikipedia.org

Mjøstårnet w Norwegii – najwyższy drewniany wieżowiec

Mjøstårnet w Norwegii – najwyższy drewniany wieżowiec

Na przestrzeni wieków żaden inny surowiec nie zrobił takiej kariery jak drewno – ekologiczne, odnawialne, przyjazne dla środowiska i trwałe.

Drewno towarzyszy człowiekowi od niepamiętnych czasów. Żaden inny surowiec w dziejach ludzkości nie był tak ważny i powszechny zarazem. Pierwotne puszcze stanowiły dla ludzi źródło opału oraz dostarczały surowca do wytwarzania narzędzi i broni. Z drewna budowano domostwa, palisady otaczające osady, tworzono pierwsze dzieła sztuki i obiekty kultu. Powstawały z niego łodzie, żaglowce i okręty. Jeszcze przed II wojną światową powszechnie budowano z niego awionetki. Teraz drewno i drewnopochodne materiały stosuje się jako elementy konstrukcyjne budowli i wytwarza się z nich specjalnie wzmocnione szyby w statkach kosmicznych.

CZYTAJ DALEJ

Bachledówka: górale pożegnali ojca Stanisława Jarosza, paulina, Krajowego Moderatora Duchowej Adopcji Dziecka Poczętego

2022-11-23 17:51

[ TEMATY ]

abp Wacław Depo

pogrzeb

bp Jan Wątroba

paulin

Zakon Paulinów - Zakon Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika - OSPPE/facebook

Pod przewodnictwem abpa Wacława Depo i bpa Jana Wątroby na Bachledówce koło Zakopanego 23 listopada odbyły się uroczystości pogrzebowe ojca Stanisława Jarosza, znanego paulina, Krajowego Moderatora Duchowej Adopcji Dziecka Poczętego. Zmarły miał 69 lat, kapłanem był przez 43 lata.

Uroczystości pogrzebowe odbyły się w sanktuarium na Bachledówce w parafii w Czerwiennem niedaleko Zakopanego. Przewodniczył im metropolita częstochowski abp Wacław Depo i bp Jan Wątroba, ordynariusz diecezji rzeszowskiej, wcześniej bp pomocniczy w Częstochowie. - Nasze drogi z ojcem Stanisławem ciągle się przenikały, współpracowaliśmy na wielu polach. Świadczył swoim życiem o Bogu, umacniał w powołaniu wielu kapłanów, pomagał duchowo świeckim. A do tego ciągle był człowiekiem uśmiechniętym i radosnym - mówił bp Wątroba.

CZYTAJ DALEJ

Co się wydarzy w archidiecezji wrocławskiej w dniach 26-27 listopada 2022 r.?

2022-11-25 20:46

Adobe Stock

W najbliższy weekend zaplanowanych jest wiele interesujących wydarzeń. W jednym artykule postaramy się umieścić informację o spotkaniach z terenu archidiecezji wrocławskiej (26-27 listopada 2022)

Jeśli jest wydarzenie, o którym nie wspomnieliśmy - prosimy, aby nas informować na maila: wroclaw@niedziela.pl

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję