Jasnogórskie nekropolie

Powstałe w końcu XIV wieku na Wzgórzu Jasnogórskim świątynia i klasztor od początku pełniły także funkcję nekropolii – były miejscem grzebania zasłużonych duchownych i świeckich, a w nowszych czasach – także przechowywania pamiątek po polskich bohaterach narodowych i ziemi z pól bitewnych. Listopad to jedyny miesiąc w roku, kiedy pielgrzymi i turyści mogą nawiedzić jedno z najstarszych miejsc w sanktuarium: XVII-wieczne krypty w podziemiach Kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bożej. Tam, w niszach wykutych w skale, w 36 wnękach grobowych przez sześć wieków chowani byli ojcowie i bracia paulini.

– Krypta jest atrakcją turystyczną, ale musimy pamiętać, że to przede wszystkim miejsce spoczynku zmarłych i naszej modlitwy – przypomina o. Michał Bortnik, rzecznik Jasnej Góry. Jasnogórskie katakumby pozostaną otwarte do końca listopada.

Miejsca pochówków usytuowane są także w innych miejscach sanktuarium. W Kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bożej jest np. jeszcze kilka XVII-wiecznych nagrobków, kryjących szczątki dobrodziejów klasztoru, m.in. Heleny z książąt Wiśniowieckich Warszyckiej, kasztelanowej krakowskiej, i Stanisława Warszyckiego, wojewody mazowieckiego i kasztelana krakowskiego. W zaszklonej niszy lewej ściany kaplicy umieszczona jest urna z prochami przeora o. Augustyna Kordeckiego – bohatera obrony Jasnej Góry w czasie potopu szwedzkiego.

Pod bazyliką jasnogórską jest krypta, w której pochowane są osoby świeckie z zasłużonych dla kraju i sanktuarium rodów. To najstarsza na Jasnej Górze krypta pochówkowa, pochodząca prawdopodobnie z okresu zbliżonego do czasu pierwszego murowanego kościoła – sprzed 1460 r. Z kolei pod posadzką części chórowej bazyliki natrafiono na pochówki ziemne – najprawdopodobniej z czasu, gdy wokół wcześniejszego kościoła drewnianego istniał cmentarz.

Do tzw. dużego kościoła przylegają dwie prywatne kaplice grobowe. Kaplica Aniołów Stróżów została przebudowana w połowie XVIII wieku na mauzoleum grobowe Stanisława Jabłonowskiego, wojewody rawskiego, natomiast kaplica św. Pawła I Pustelnika to mauzoleum grobowe rodziny Denhoffów.

Od 1968 r. ojcowie i bracia paulini z jasnogórskiego konwentu chowani są poza obrębem sanktuarium, na miejskim cmentarzu św. Rocha.

Aby zrozumieć naród, trzeba przyjść do jego sanktuarium

„Przed Twe ołtarze zanosim błaganie, Ojczyznę wolną racz nam wrócić Panie” – w tych słowach zostały wyrażone wytrwałe dążenia do odzyskania przez Polskę niepodległości. 104 lata temu – 4 listopada 1918 r. – to właśnie Jasna Góra jako jedno z pierwszych miejsc w kraju cieszyła się odzyskaną wolnością, którą oficjalnie ogłoszono dopiero 11 listopada.

Do sanktuarium na rozkaz gen. Tadeusza Rozwadowskiego weszli polscy żołnierze pod dowództwem ppor. Artura Wiśniewskiego. Już wtedy załopotała tu biało-czerwona flaga, a w Kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bożej odprawiono dziękczynne nabożeństwo za wolną Polskę. Kroniki donoszą, że przeor klasztoru o. Piotr Markiewicz witał żołnierzy w bramach jasnogórskiej twierdzy, podobnie jak niegdyś witano królów.

W Kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bożej Królowej Polski każdego dnia o godz. 15.30 sprawowana jest Msza św. w intencji ojczyzny. Na wieży jasnogórskiej stale powiewa biało-czerwona flaga. O zmaganiach Polaków o wolność przypominają licznie zgromadzone narodowe pamiątki.

Jasnogórski flesz

• 7 listopada – Zaduszki Katyńskie;

• 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości; Msza św. za ojczyznę o godz. 15.30 w Kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bożej;

• 12 listopada – pielgrzymki: osób w kryzysie bezdomności, muzyków kościelnych, osób dotkniętych jąkaniem, współpracowników apostolskich sióstr pallotynek; modlitwa przedstawicieli organizacji Pomoc Kościołowi w Potrzebie w przededniu XIV Dnia Solidarności z Kościołem Prześladowanym;

• 13 listopada – Światowy Dzień Ubogich; pielgrzymka Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta; modlitwa przy peregrynujących po Polsce relikwiach bł. Carla Acutisa.