Odświeżajmy nasze relacje z Karczówką, zaglądajmy tutaj jak najczęściej.

Co za powietrze

„Co za cudowne powietrze! Gęste, jakby tłuste, żywiczne, orzeźwiające. Siedziałem na Karczówce godzin parę. O, jakże mocno, jak potężnymi więzami wpleceni jesteśmy w grunt naszej okolicy!” – pisał Stefan Żeromski w „Dziennikach”. Umieścił w nich wiele opisów przyrody oraz wspomnień z lat szkolnych. Karczówka pojawia się także w „Dziejach grzechu” czy w „Urodzie życia”. Zawsze z Karczówki pisarz wypatrywał trzech gór, które nazywał moje góry, a były to Radostowa, Łysica oraz Kamień. Adolf Dygasiński, Jerzy Korey-Krzeczowski czy Jarosław Iwaszkiewicz – ich także zauroczyła Karczówka.

Karczówka wciąż trwa

Obliczone na cały rok obchody jubileuszu zainaugurowała 29 października. Eucharystia pod przewodnictwem bp. Jana Piotrowskiego, z udziałem przełożonych pallotynów – gospodarzy miejsca i m.in. gościa specjalnego, biskupa pomocniczego diecezji Jbeil w Libanie Paula Karama.

Homilię wygłosił bp Piotrowski, odnosząc się w niej do pojęcia jubileuszy oraz duchowego i historycznego miejsca Karczówki w dziejach regionu. Mówił o świętych, którzy stają się „świętymi za życia, a nie po śmierci” jako o tych, którzy „potrafili być dobrymi gospodarzami czasu”. Przypomniał, że na aspekt czasu ważniejszego niż przestrzeń, zwraca uwagę Ojciec Święty Franciszek oraz nawiązał do początków Karczówki – do czasu wyjątkowo trudnego, bo „z racji panującej zarazy w ludzkich sercach konała nadzieja”. Fundacja klasztoru przez bp. Marcina Szyszkowskiego wiąże się z ustaniem zagrożenia śmiertelnej epidemii.

– Mimo dramatycznej historii, Karczówka wciąż trwa i żyje. Nie stała się zimnym, muzealnym zabytkiem, ale w swojej dostojności jest żywym i gościnnym miejscem modlitwy i pielgrzymek, spotkań religijnych i rekolekcji, wydarzeń kulturalnych, a nade wszystko – świadkiem minionej, dramatycznej historii, o której nie można zapomnieć – podkreślał biskup kielecki. – Pokoleniowy przekaz wiary sprawił, że Karczówka nie umarła – dodał bp Piotrowski.

Za udział w religijnej celebracji dziękował prowincjał pallotynów ks. Waldemar Pawlik, zwracając uwagę na duchowe, kulturowe i przyrodnicze walory miejsca oraz klasztoru położonego na wzgórzu, w obrębie parku krajobrazowego z bogactwem przyrody. Wykład o dziejach Karczówki wygłosił ks. Stanisław Telus.

Gościem wydarzenia był aktor Rafał Zawierucha, kielczanin, pochodzący z sąsiedniej parafii, związany także z Karczówką (aktor włączał się w liturgię i wydarzenia jej towarzyszące). Jubileusz uświetnił koncert muzyki dawnej, oscylującej miedzy XII a XVI wiekiem, z wykorzystaniem historycznych instrumentów, który odbył się tuż po Mszy św.

Żeby była dostępna dla każdego...

– Pragnieniem mojego serca jest, aby Karczówka była dostępna dla każdego, aby była otwarta – mówi ks. Mariusz Zakrzewski SAC, rektor klasztoru na Karczówce. Zapowiada szereg wydarzeń rozłożonych na cały jubileuszowy rok. Są to np. lekcje historii na Karczówce, czyli projekt skierowany przede wszystkim do szkół, które w różnych formach – zwiedzania i multimedialnej, będą odkrywały cztery wieki Karczówki. Szkolne lekcje zakończy konkurs. – Będę chciał zaprosić do nas męskie i żeńskie zgromadzenia diecezji kieleckiej, aby pokazać ich różnorodność i bogactwo, co wynika z charyzmatu św. Wincentego Pallottiego – tłumaczy rektor. Kolejny pomysł to zaproszenie par małżeńskich z dowolnym stażem, które na Karczówce przysięgały sobie przed Bogiem wierność. – I ochrzczonych w naszym kościele, nieważne czy mają 8 miesięcy, czy 80 lat – mówi ks. Zakrzewski. Już 5 grudnia – wpisana w klimat jubileuszu uroczystość św. Barbary, patronki górników, przy jej unikatowym posągu z jednej bryły galeny. Główne obchody jubileuszu zaplanowano na weekend Bożego Ciała 2024 r. W klasztornych ogrodach będą wówczas warsztaty sztuki, łączące malarstwo, śpiew i fotografię. Jubileusz 400 lat Karczówki, to zarazem 66-lecie posługi w Kielcach pallotynów i krzewienia tutaj realizowanej przez nich idei misyjnej. Pallotyni zachęcają także do skorzystania z pokojów gościnnych na Karczówce, czy z możliwości organizowania przyjęć okolicznościowych.

Drugi oddział onkologii

– Naszym zamiarem jest także ożywienie kultu św. Karola Boromeusza – dodaje rektor. Przypomnijmy. Kościół przy klasztorze powstał z fundacji bp. krakowskiego Marcina Szyszkowskiego jako wotum dziękczynne za ustąpienie epidemii jaka dziesiątkowała ludność w kluczu kieleckim biskupów krakowskich w latach 1622-24. Biskup krakowski złożył wówczas ślubowanie, że jeśli za wstawiennictwem św. Karola Boromeusza, patrona chroniącego przed morowym powietrzem, zaraza ustanie, wybuduje kaplicę lub kościół pod jego wezwaniem. Zaraza ominęła Kielce. Odpowiedni dokument wystawił 2 maja 1624 r. Kościół ukończono w styczniu 1629 r.

Kult św. Karola Boromeusza, co zrozumiałe, ożywił się w pandemii, ale to w ostatnim roku pallotyni odnotowali wzrost uczestnictwa we Mszach św. o uzdrowienie, które odbywają się w pierwsze soboty miesiąca. – W naszym sąsiedztwie znajduje się szpital onkologiczny i można te wątki połączyć, bo nie chciałabym, aby Karol Boromeusz był bezrobotny – mówi rektor. Dodaje, że są uzdrowienia, są łaski, a same Msze św. z piękną oprawą w wykonaniu scholii też przyciągają, i także stanowią aspekt uzdrowienia.

Z Karczówką i św. Karolem Boromeuszem wiąże się także historia najstarszej miejskiej Drogi Krzyżowej w Kielcach i jednej z najstarszych w Polsce, zbudowanej od bazyliki katedralnej do klasztoru na wzgórzu Karczówka. Organizowana była wzdłuż kaplic miejskich z XVII wieku, zbudowanych jako wotum dziękczynne za ustanie zarazy, prawdopodobnie już po sprowadzeniu relikwii św. Karola Boromeusza.

Genius locci

A na co dzień? To od wieków śluby i chrzty kielczan na Karczówce, to liczne akcje charytatywne, rekolekcje, indywidualne medytacje, plenery, lekcje kaligrafii, posty św. Hildegardy, wydarzenia kulturalne i religijne, wreszcie stowarzyszenia, które stanowią swoisty genius locci Karczówki (jedno z nich tak się właśnie nazywa: Stowarzyszenie Ochrony i Tradycji Genius Loci „Karczówka”).

I moc historii – choćby piękne karty z czasów powstania styczniowego, gdy zalesione wzgórze stało się bastionem i kryjówką powstańców. – Odczytujemy znaki czasu i dzielimy się duchem tego miejsca. Nie zamykamy się w klauzuli – podsumowuje ks. Zakrzewski.