Szkoda, że wiele osób przyjmuje to jako fakt, z którym trzeba się biernie godzić, i nie podejmuje działań, które mogą poprawić sytuację.

Skala utraty słuchu jest sprawą indywidualną. Z danych GUS z 2020 r. wynika, że 49% Polaków w wieku powyżej 65 lat miewa w codziennym życiu trudności ze słyszeniem, ok. 16% natomiast ma ten problem stale.

Trudności w codziennym życiu

Konsekwencją są trudności w oglądaniu telewizji i słuchaniu muzyki, trudniejsza staje się komunikacja z najbliższymi osobami, zaczynają się problemy z załatwieniem spraw w urzędach i instytucjach. To uruchamia reakcję łańcuchową, bo nie każdy rozmówca seniora cierpliwie reaguje na prośbę: „Przepraszam, nie słyszę, proszę powtórzyć...”, zwłaszcza gdy informację lub pytanie trzeba powtórzyć dwa lub trzy razy. Nieprzyjemne reakcje otoczenia prowadzą do ograniczenia kontaktów, unikania samodzielnego załatwiania spraw i poczucia izolacji. Lekarze zwracają uwagę, że ograniczenie aktywności seniora i jego kontaktów może doprowadzić do depresji. To ryzyko zwiększa się wraz ze stopniem upośledzenia słuchu – gdy jest to niedosłuch lekki, ryzyko wzrasta dwukrotnie, średni – trzykrotnie, ciężki – aż pięciokrotnie. W niektórych chorobach, np. tych związanych z demencją, na sprawę poprawnego słyszenia trzeba zwrócić jeszcze większą uwagę. W tej grupie pacjentów ważne jest jak najdłuższe utrzymanie zdolności komunikacyjnych, ponieważ odgrywają one istotną rolę w utrzymaniu funkcji poznawczych.

Jak można sobie pomóc

Mimo kampanii informacyjnych nt. możliwości i potrzeby poprawienia komfortu słyszenia znajomość metod, które pozwalają osiągnąć ten cel, jest niska i powierzchowna. Urządzeniami pierwszej pomocy dla słabo słyszącego seniora są powszechnie dostępne aparaty słuchowe w zróżnicowanych wersjach, od najprostszych w tzw. klasie ekonomicznej, po zaawansowane technologicznie urządzenia wyposażone w funkcje dodatkowe. Co prawda aparat nie przywraca utraconego słuchu, ale poprawia stopień słyszenia, komunikację z otoczeniem, a tym samym jakość życia seniora.

Badanie słuchu

Pacjenci cierpiący na niedosłuch, a objęci ubezpieczeniem, mogą skorzystać z refundacji na aparat słuchowy z NFZ. Pierwszym krokiem w doborze aparatu jest wizyta u specjalisty, który określi stopień niedosłuchu. Podstawowe badania, którym jest poddawany w gabinecie laryngologicznym pacjent z niedosłuchem, to otoskopia – czyli badanie ucha przy pomocy wziernika, który pozwala ocenić przewód słuchowy i błonę bębenkową – oraz audiometria tonalna i audiometria słowna. Te dwa ostatnie badania wykonywane są w wyciszonej kabinie. Pierwsze z nich pozwala na określenie progu słyszalności dźwięku przez pacjenta, drugie umożliwia ocenę rozumienia mowy. Wynik badania pozwala na dobór odpowiedniego aparatu, w sytuacjach szczególnych natomiast, np. w zaawansowanym ubytku słuchu, wszczepiane są implanty słuchowe.

Warto pamiętać, że związane z wiekiem upośledzenie słuchu zaczyna się od złej słyszalności tonów wysokich, ale z czasem będzie się pogłębiać, dlatego warto regularnie badać słuch i, w razie potrzeby, skorzystać z rozwiązania, które pozwoli bez problemów odbierać bogaty świat dźwięków.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej.