Reklama

Czym jest klauzula wyrokowa? (1)

Niedziela włocławska 4/2004

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Sądy kościelne, orzekając nieważność małżeństwa, często dołączają do prawomocnego wyroku tzw. klauzulę (zastrzeżenie, ograniczenie lub warunek) zabraniającą zawarcia małżeństwa dla tej osoby, która była powodem lub przyczyną nieważnego zawarcia małżeństwa. Ma to najczęściej zastosowanie wtedy, kiedy orzekana jest nieważność małżeństwa z tytułu: pozbawienia wystarczającego używania rozumu (kan. 1095 n. 1), poważnego braku rozeznania oceniającego co do istotnych praw i obowiązków małżeńskich wzajemnie przekazywanych i przyjmowanych (kan. 1095 n. 2), niezdolności psychicznej lub osobowościowej do podjęcia i realizowania istotnych obowiązków małżeńskich (kan. 1095 n. 3), podstępnego wprowadzenia w błąd (kan. 1098), symulacji konsensu małżeńskiego (kan. 1101 § 1) oraz warunku (kan. 1102). W związku z tym pojawia się pytanie: Czy osoby, które otrzymały orzeczenie nieważności poprzedniego związku, mogą bez żadnych przeszkód przyjąć nowy sakrament małżeństwa?
Prawodawca kościelny w kan. 1077 § 1 KPK, w odniesieniu do takich sytuacji stwierdza: Ordynariusz miejsca może w szczególnym wypadku zabronić zawierania małżeństwa swoim podwładnym, gdziekolwiek przebywają, oraz wszystkim aktualnie przebywającym na własnym jego terytorium, lecz tylko czasowo, na skutek poważnej przyczyny i dopóki ona trwa. Jednocześnie kan. 1684 § 1 mówi, iż w sytuacjach, gdy wyrok trybunału I instancji orzekający nieważność małżeństwa zostanie potwierdzony w trybunale apelacyjnym czy to dekretem, czy to drugim wyrokiem, ci, których małżeństwo uznano za nieważne, mogą z chwilą powiadomienia ich o dekrecie lub drugim wyroku, zawrzeć nowe związki małżeńskie, chyba że zakaz zamieszczony w wyroku lub dekrecie bądź ustanowiony przez ordynariusza miejscowego zabraniałby tego.
W świetle powyższych norm kodeksowych sądy biskupie, rozpatrując sprawy o nieważność małżeństwa, mogą i powinny nakładać klauzulę zabraniającą zawierania małżeństwa dla tej osoby, która była powodem i przyczyną nieważnego zawarcia pierwszego małżeństwa. Klauzule te mają najczęściej następujące brzmienie: Strony są stanu wolnego, powód (pozwana) może zawrzeć ponowne małżeństwo sakramentalne za zgodą własnego ordynariusza miejsca, któremu winien (a) przedłożyć aktualną opinię psychologiczną, psychiatryczną lub seksuologiczną biegłego sądowego - jeżeli orzeczono nieważność małżeństwa z tytułu kan. 1095 lub Strony są stanu wolnego, powód (pozwana) może zawrzeć ponowne małżeństwo sakramentalne za zgodą własnego ordynariusza miejsca, przed którym (lub ustanowionym przez niego delegatem) winna złożyć oświadczenie, że pragnie zawrzeć małżeństwo zgodnie z nauką Kościoła - jeżeli zapadł wyrok stwierdzający nieważność małżeństwa z tytułu symulacji konsensu małżeńskiego (kan. 1101 § 1), wykluczenia istotnych celów, elementów i przymiotów małżeństwa (kan. 1101 § 2), podstępnego wprowadzenia w błąd (kan. 1098) lub postawienia warunku (kan. 1102).
Uchylenie klauzuli w wypadku tych ostatnich wyroków stwierdzających nieważność małżeństwa (kan. 1098, 1101, 1102) nie nastręcza zbyt wielu trudności i sprowadza się najczęściej do wyrażenia zgody na zawarcie małżeństwa po uprzednim złożeniu oświadczenia przez nupturienta wobec biskupa lub jego delegata, iż pragnie zawrzeć małżeństwo zgodnie z nauką Kościoła, dobrowolnie, szczerze i prawdziwie, nie działając podstępnie i nie wykluczając żadnego istotnego przymiotu oraz celu małżeństwa bądź też nie stawiając żadnego warunku. Po tego rodzaju oświadczeniu klauzula bywa uchylana przez biskupa diecezjalnego. Trudniejsze i bardziej skomplikowane jest zniesienie klauzuli wyrokowej w wypadku orzeczenia nieważności małżeństwa z tytułu kan. 1095, a więc z powodu pozbawienia wystarczającego używania rozumu, poważnego braku rozeznania oceniającego co do istotnych praw i obowiązków małżeńskich wzajemnie przekazywanych i przyjmowanych oraz niezdolności do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich z przyczyn natury psychicznej. Uchylenie tego typu klauzul wymaga wielu działań ze strony sądu biskupiego, duszpasterza i samych zainteresowanych.

cdn.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2004-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

#PodcastUmajony (odcinek 7.): Jednostka GROM

2024-05-06 20:55

[ TEMATY ]

Ks. Tomasz Podlewski

#PodcastUmajony

Materiał prasowy

Co zrobić z trudnymi emocjami? Czy Apostołowie byli wolni od agresji? I co właściwie ma do tego Maryja? Zapraszamy na siódmy odcinek „Podcastu umajonego”, w którym ks. Tomasz Podlewski opowiada o roli Matki Bożej w stawaniu się opanowanym człowiekiem.

CZYTAJ DALEJ

Patron jedności ojczyzny

Niedziela Ogólnopolska 18/2018, str. 8

[ TEMATY ]

św. Stanisław

Wikipedia

Św. Stanisława BM, patrona Polski, przedstawia się zazwyczaj w stroju biskupim, z pastorałem w ręku

Św. Stanisława BM, patrona Polski, przedstawia się zazwyczaj w stroju biskupim, z pastorałem w ręku

O kim mowa? Oczywiście, o św. Stanisławie (ok. 1030-79) – biskupie i męczenniku. Dlaczego patron jedności Polski? Zapraszam do lektury

Według legendy, ciało dzielnego biskupa zostało pocięte na kawałki przez siepaczy króla Bolesława II Szczodrego (ok. 1042-1082), zwanego też Śmiałym. Miało jednak cudownie się zrosnąć, co było zapowiedzią zjednoczenia się państwa polskiego po okresie rozbicia dzielnicowego, które nastąpiło po śmierci króla Bolesława III Krzywoustego (1086 –1138). Ostatecznie do ponownego scalenia naszych ziem doszło za czasów króla Władysława Łokietka (ok.1260 – 1333). Przypisywano to właśnie św. Stanisławowi ze Szczepanowa.

CZYTAJ DALEJ

79 lat temu zakończyła się II wojna światowa

2024-05-07 21:53

[ TEMATY ]

II wojna światowa

Walter Genewein

Wrzesień 1939, zdjęcie wykonane przez niemieckiego oficera gdzieś we Wrocławiu we wrześniu 1939 r. Przedstawia pojazdy niemieckich sił powietrznych przed wyjazdem do Polski

Wrzesień 1939, zdjęcie wykonane przez niemieckiego oficera gdzieś we Wrocławiu we wrześniu
1939 r. Przedstawia pojazdy niemieckich sił powietrznych przed wyjazdem do Polski

79 lat temu, 8 maja 1945 r., zakończyła się II wojna światowa w Europie. Akt kapitulacji Niemiec oznaczał koniec sześcioletnich zmagań. Nie oznaczał jednak uwolnienia kontynentu spod panowania autorytaryzmu. Europa Środkowa na pół wieku znalazła się pod kontrolą ZSRS.

Na początku 1945 r. sytuacja militarna i polityczna III Rzeszy wydawała się przesądzać jej los. Wielka ofensywa sowiecka rozpoczęta w czerwcu 1944 r. doprowadziła do utraty przez Niemcy ogromnej części Europy Środkowej, a straty w sprzęcie i ludziach były niemożliwe do odtworzenia. Porażka ostatniej wielkiej ofensywy w Ardenach przekreślała niemieckie marzenia o zawarciu kompromisowego pokoju z mocarstwami zachodnimi i kontynuowaniu wojny ze Związkiem Sowieckim. Wciąż zgodna współpraca sojuszników sprawiała, że dla obserwatorów realistycznie oceniających sytuację Niemiec było jasne, że wykluczone jest powtórzenie sytuacji z listopada 1918 r., gdy wojna zakończyła się zawieszeniem broni. Dążeniem Wielkiej Trójki było doprowadzenie do bezwarunkowej kapitulacji Niemiec oraz ich całkowitego podporządkowania woli Narodów Zjednoczonych.

CZYTAJ DALEJ
Przejdź teraz
REKLAMA: Artykuł wyświetli się za 15 sekund

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję