Mój pierwszy kontakt z tym miejscem odnotowałem w czasach kleryckich. Kiedy wychodziliśmy z katedry po różnych uroczystych celebrach, w przedsionku stał skromny, starszy zakonnik w brązowym habicie. Uśmiechał się nieśmiało do nas i potem szedł w miasto. Jeszcze wówczas nie wiedziałem dokąd zmierza. Zaciekawiony wybrałem się podczas jednej z przechadzek do tego miejsca. Duży dom z czerwonej cegły, a w jego obejściu ludzie. Ich zachowanie ujawniało, że są chorzy. Ciężko chorzy. Śpiewali, wykonywali niekontrolowane ruchy. To byli podopieczni tego miejsca. Potem często widziałem ich na ulicach Przemyśla. Zwykle szło ich dwóch, ciągnąc maleńki wózek z różnymi towarami. Budzili ciekawość, czasem uśmiech. Potem do tego miejsca zaczęli przychodzić wierni. Tam właśnie, w tym domu z czerwonej cegły, erygowano w roku 1984 r. kolejną przemyską parafię.
Dobre czyny albertyńskiego trudu nie tylko nie zostały zapomniane, ale zaczęły owocować nowymi dziełami, z których największy jest niewątpliwie nowa świątynia. Oddajmy głos ks. proboszczowi Tadeuszowi Gramatyce, który w dniu uroczystej celebry jubileuszowej, wzruszony, tak opowiadał o wielkich dziełach Boga dokonujących się w tym miejscu:
„Wielki i niepojęty jest Pan Bóg w swoich dziełach. Dokonuje je przez Świętych. Ta część Przemyśla obejmująca parafię św. Brata Alberta naznaczona jest dziełem i obecnością naszego Patrona, który tu był, obecnością św. Józefa Sebastiana Pelczara, modlitwą bł. Jana Balickiego, który stąd poszedł na spotkanie z Panem oraz stopami Ojca Świetego Jana Pawła II, który kilkakrotnie nawiedzał to miejsce, bo kroczył śladami swego umiłowanego Świętego.
Dziś wspominamy tamto wydarzenie, którego owoce w ciągu minionego wieku zapisały piękną kartę uczynków miłosierdzia w historii przemyskiego Kościoła oraz miasta Przemyśla. Owocem tamtego wydarzenia jest także nasza parafia, której początkiem była kaplica Braci Albertynów zarówno wtedy, gdy była miejscem uświęcenia wiernych zaraz po jej powstaniu, jak również przez 15 lat nowopowstałej parafii. Dzieło św. Brata Alberta, skierowane na posługę najbardziej ubogim, znajduje na terenie naszej parafii szczególny wymiar.
Znajduje się tu wiele instytucji związanych z czynami miłosierdzia: Schronisko dla bezdomnych, Dom Opieki Społecznej Braci Albertynów, Oddział chorób zakaźnych Szpitala Wojewódzkiego, Oddział Opieki Paliatywnej, Specjalistyczna Przychodnia Zdrowia, Miejski Ośrodek Zapobiegania Uzależnieniom, Dom Pogodnej Starości. Od wielu lat przy naszej parafii prowadzone jest duszpasterstwo dzieci chorych na autyzm. Św. Brat Albert przyciąga do siebie ludzi dotkniętych różnoraką biedą tak, że nasza parafia stała się zakątkiem dzieł miłosierdzia. Stale mamy okazję do dotykania największej ludzkiej biedy. W ten nurt włącza się także nasza Grupa Charytatywna, która niesie okazjonalną pomoc najbardziej potrzebującym w naszej wspólnocie. Jego dzieło zapoczątkowane sto lat temu jak «dobre drzewo wydaje nadal dobre owoce miłości bliźniego»”.
W tym trudzie pomnażania chleba, który kiedyś na stole dla najbiedniejszych położył św. Brat Albert, uczestniczyli duszpasterze: ks. Fryderyk Michalski, ks. Stanisław Marek, ks. Jan Nigborowicz i liczne grono księży wikariuszy. Świątynia ta jest także zewnętrznym znakiem zaangażowania wiernych.
W uroczystym świętowaniu stulecia oprócz abp. Józefa Michalika, abp. Jana Martyniaka, ks. Bronisława Żołnierczyka, ks. prof. Tadeusza Śliwy, ks. dziekana Mariana Koźmy, ks. Janusza Mączki, uczestniczyły siostry Albertynki i bracia Albertyni.
W homilii Ksiądz Arcybiskup powiedział m.in.:
„To tutaj 12 grudnia 1907 r. odbyło się poświęcenie pierwszego przytuliska, o które zabiegali różni ludzie. Zabiegał ks. dr Jan Łabuda, profesor przemyskiego Seminarium, który zapoznał się z dziełem br. Alberta we Lwowie. Widząc przemyskie potrzeby, chciał bardzo sprowadzić tu Albertynów i Albertynki. Zaczął się zastanawiać jak można to zrobić. Poszedł do ludzi, rozmawiał, przekonał burmistrza, ojców miasta, magistrat. Zgromadził wokół siebie grupę ludzi świeckich i zaczęli promować to dobre dzieło. Teren otrzymali od dziedzica Prałkowiec Feliksa Drużbackiego. Z tego terenu wyrosły te dzieła: schronisko br. Alberta, klasztor i ta parafia.
Często zresztą do Przemyśla przyjeżdżał sam św. Brat Albert, aby odwiedzić swoich najbliższych, Braci i Siostry i biednych, dla których pracował. Mile wspominał te różne spotkania. O Przemyśl - jak pisał do przełożonej generalnej Albertynek - był spokojny. Ufał Opatrzności, ale ufał i ludziom przemyskim ówczesnego czasu. Wiedział, że i wśród Żydów, i wśród Polaków i wśród Rusinów, czyli grekokatolików miał przyjaciół, życzliwych ludzi, którzy stawali obok niego w tym wielkim dziele miłosierdzia czynionym drugiemu człowiekowi.
Przez I i II wojnę światową te schroniska dawały wielkie świadectwo miłości do najbardziej potrzebujących, Były momenty, że gotowano obiady dla 600-700 głodnych i bezdomnych ludzi.
Kiedy nie było komu opiekować się zarażonymi chorobą zakaźną ludźmi poszły tam siostry Albertynki, kiedy nie było komu dać schronienia dzieciom żydowskim, dawali je w tym domu bracia Albertyni i siostry, dawali ludzie, rodziny, nie dlatego, że dostawali za to zapłatę, ale z dobrego serca, ryzykując życie swoje i bliskich. To jest wielka karta, wielkie świadectwo.
Warto przytoczyć pewne liczby. Po założenia tego schroniska 100 lat temu, w 1911 r. było tu zimą 24 mężczyzn, 16 kobiet i 42 dzieci, w 1921 r. było już 40 chłopców i 300 noclegujących. Tuż przed II wojną światową Bracia stworzyli szkołę stolarską i znów 45 chłopców, przez 3 lata, uczyło się zawodu, najczęściej były to sieroty, bezdomni, opuszczeni. Pracą własną uprawiali trochę pola, kwestowali, a to, co wypracowali w tej stolarni, sprzedawali. Bracia mieli wielkie sukcesy wychowawcze. Byli nagradzani na różnych wystawach, spotkaniach ogólnopolskich, na swoje wyroby otrzymywali zamówienia nawet z Poznania, Warszawy”.
To dzieło trwa nadal. Obok klasztoru powstał piękny kościół, z każdym miesiącem piękniejący. Mam nadzieję, że w kolejnym z numerów „Niedzieli” przybliżymy Państwu życie tej wspólnoty, która rosła i dojrzewała przy boku tego miejsca, gdzie chleb kładziono na stole, aby nikt nie odchodził głodny.