Jeśli oszczędzaliśmy pieniądze na książeczce mieszkaniowej z nadzieją na własne „M”, możemy ubiegać się o premię gwarancyjną. Przysługuje ona posiadaczowi książeczki wystawionej przez PKO BP do 23 października 1990 r. Bank wypłaci nam premię pod warunkiem, że zainwestujemy w budowę lub kupno domu (czy mieszkania) na rynku pierwotnym lub wtórnym; również gdy zostaniemy najemcą w Towarzystwie Budownictwa Społecznego (TBS). Jeśli posiadamy taką książeczkę, ale nie zamierzamy inwestować we własne lokum, rozpytajmy w rodzinie - być może ktoś ma taki zamiar, więc premia gwarancyjna bardzo mu się przyda. Książeczkę mieszkaniową można cedować na członka rodziny i wtedy uprawnionym do premii jest ten, kto aktualnie jest jej właścicielem. Cesja dotyczy najbliższych członków rodziny: rodziców, dzieci, dziadków, wnuków, rodzeństwa (również przyrodniego). Nie możemy jej scedować bezpośrednio np. na naszą bratanicę (córkę brata), możemy natomiast dokonać cesji na brata, a on sceduje ją na swoją córkę. Cesjami książeczka mieszkaniowa może więc wędrować po całej, nawet dalszej rodzinie. Cesji dokonujemy w banku, w oddziale, gdzie książeczka mieszkaniowa była wystawiona. Koszt takiej operacji wynosi 70 zł. Tam też możemy sprawdzić, ile wynosi nasza premia gwarancyjna. Wysokość jej zależy od zgromadzonej na książeczce kwoty, czasu oszczędzania i ceny metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, którą ogłasza co kwartał prezes Głównego Urzędu Statystycznego. O takie wyliczenie możemy poprosić również wtedy, gdy inwestycję w nasze „M” dopiero planujemy. Gdy bank robi je pierwszy raz - nie płacimy za to. Każde następne wyliczenie to koszt 25 zł.
O premię gwarancyjną właściciel książeczki mieszkaniowej może się ubiegać, gdy:

Wniosek o wypłatę premii gwarancyjnej trzeba złożyć w terminie 90 dni od wystąpienia jednego z wyżej wymienionych wariantów. Do wniosku musimy dołączyć dokumenty, które potwierdzą nasze prawo do premii. Będzie to zatem - w zależności od wymienionego wariantu: akt notarialny, zgłoszenie domu do użytkowania lub zaświadczenie z TBS.
W niektórych przypadkach możemy uzyskać premię gwarancyjną wcześniej. A zatem, jeśli:

W przypadku, gdy sami budujemy dom, premię gwarancyjną otrzymamy, jeżeli nasza budowa będzie zaawansowana w wysokości co najmniej 20 proc. jego wartości kosztorysowej. Zaświadczenie potwierdzające ten fakt wystawi nam kierownik budowy lub inspektor nadzoru. Na ogół owe 20 proc. wartości kosztorysowej sprowadza się do wybudowania ścian domu do linii okien. W przypadku przebudowy, nadbudowy lub rozbudowy budynku mieszkalnego lub pomieszczeń niemieszkalnych premię otrzymamy, gdy praca będzie zaawansowana w wysokości co najmniej 50 proc. wartości kosztorysowej. W praktyce jest to stan surowy - ściany i zadaszenie.
Pamiętajmy, jeśli nasza dokumentacja złożona w banku będzie niepełna, bank wyznaczy nam termin na uzupełnienie. Jeśli nie zmieścimy się w terminie, wniosek nie będzie rozpatrzony.
Gdy zrezygnujemy z inwestycji lub dom w budowie sprzedamy, musimy zwrócić premię. Powtórnie o jej wypłacenie możemy się ubiegać w terminie 6 miesięcy od momentu zwrotu pieniędzy, jeśli zostaną spełnione warunki do jej wypłaty.

(E)