Jest to najczęściej występujący nowotwór złośliwy u kobiet – stanowi ok. 23% wszystkich zachorowań onkologicznych i jest przyczyną ok. 14% zgonów z powodu nowotworów złośliwych. Śmiertelne żniwo, które zbiera ta choroba, sprawiło, że październik ustanowiono w Polsce i na świecie miesiącem świadomości raka piersi – bo profilaktyka i wiedza o tym, czym jest rak, są skutecznymi sposobami na poprawienie statystki, a więc i ocalenie wielu kobiet.

Najczęściej chorują panie w wieku 50-74 lat, ale choroba występuje także u 20- i 30-latek i w ich przypadku ma zwykle bardziej inwazyjny przebieg. Tak jak w wielu chorobach onkologicznych szczegółowe przyczyny raka piersi nie zostały poznane, wiadomo jednak, że bardziej zagrożone chorobą są kobiety z obciążeniami rodzinnymi: wystąpieniem raka piersi u mamy, babci, siostry. Dlatego warto, aby kobiety, u których w najbliższej rodzinie wystąpił rak piersi, zadbały o badania genetyczne, żeby stwierdzić, czy mają mutacje genów BRCA1 lub BRCA2, które zwiększają ryzyko zachorowania na nowotwory kobiece. Skierowanie na takie badania pacjentce z grupy podwyższonego ryzyka powinien wydać lekarz rodzinny. Wykazano również związki między wystąpieniem nowotworu a późniejszym wiekiem urodzenia pierwszego dziecka – co jest czynnikiem obciążającym – oraz karmieniem piersią – co z kolei stanowi czynnik ochronny.

Profilaktyka raka piersi jest wpisana w styl życia, którego zasady określa Europejski kodeks walki z rakiem: to unikanie nadmiaru tłuszczu w diecie, prawidłowa waga ciała, niepalenie papierosów i ograniczone spożycie alkoholu. Na liście środków zapobiegawczych jest także aktywność fizyczna, która również poprawia ogólne samopoczucie, zmniejsza lęk i stres, pozytywnie wpływa na jakość snu.

Równie ważna jest tzw. profilaktyka wtórna, która pozwala na wczesne wykrycie zmian i ich ocenę przez lekarza. Najprostszym badaniem jest samokontrola piersi przeprowadzana raz w miesiącu, która powinna być nawykiem każdej kobiety powyżej 20. roku życia. Ponieważ jest to łatwe i trwające nie dłużej niż 5 minut badanie, mówi się, że jest to 5 minut, które może uratować życie. Bardzo wczesne zmiany można wykryć dzięki badaniom USG oraz mammografii. Kobiety w wieku 50-69 lat są objęte programem profilaktycznym, w ramach którego można wykonać bezpłatną mammografię bez skierowania raz na 2 lata. Kobiety w innych przedziałach wiekowych również mogą wykonać takie badanie w ramach NFZ, ale ze skierowaniem od lekarza. Mammografia jest badaniem radiologicznym, ale dzięki nowoczesnej technice cyfrowej wiąże się z niewielką dawką promieniowania. Dobrą wiadomością jest, że znaczna część zmian wykrytych w czasie badań nie ma charakteru nowotworowego – są to np. torbiele, włókniaki, zraziki tłuszczowe, które nie wymagają leczenia. Każda zmiana musi być jednak oceniona przez lekarza, który w razie wątpliwości skieruje pacjentkę na dodatkową diagnostykę, np. biopsję.

Im wcześniej wykryty nowotwór, im wcześniej podjęte leczenie, tym lepsze rokowania dla pacjentki. Dlatego służba zdrowia, a także organizacje pacjenckie – wśród nich Stowarzyszenie Amazonki – podejmują wiele akcji edukacyjnych. Jedną z nich jest „Różowy październik”, nazwany tak od różowej wstążeczki, która jest międzynarodowym symbolem walki z rakiem piersi.

Więcej informacji nt. raka piersi, profilaktyki – w tym samobadania – diagnozowania i leczenia choroby znajdziemy na stronie: amazonki.net .